احتمال نجات بسیار اندک است

دسته: تحلیل
نویسنده: عالم‌پور عالمی
1404/05/08
11:47 ق.ظ
بازدید: 27

پایگاه خبری تحلیلی روایت : مقاومت در برابر زنانی که پیش‌‌قدم می‌‌شوند، برای بسیاری از مردان دشوار است. غرور مردانه به آن‌‌ها اجازه نمی‌‌دهد پیشنهاد زن را رد کنند. زنِ مأمور با مهارت و پافشاری، مرد را به نقطه‌‌ی تسلیم‌‌شدن می‌‌کشاند. (زیوری، ۱۴۰۴، ص: ۲۸).کتابِ تلک عسل، به معرفی شماری از جاسوسان برجسته‌‌ی جهان می‌‌پردازد. عملیات‌‌ها و تله‌‌های پیچیده‌‌ی جاسوسی در کشور اسرائیل، ترکیه، ایران و کشورهای اروپایی بررسی شده‌است. در این کتاب، نقش اسرائیل در جنگ‌‌های عربی-اسرائیلی، شیوه‌‌‌ی استخدام جاسوس و بهره‌‌گیری از زنان در پروژه‌‌های جاسوسی بازتاب‌یافته است. همچنان بعضی از پرونده‌‌های پیچیده‌‌ی جنایی و اطلاعاتی نیز برملا شده است.

مقاومت در برابر زنانی که پیش‌‌قدم می‌‌شوند، برای بسیاری از مردان دشوار است. غرور مردانه به آن‌‌ها اجازه نمی‌‌دهد پیشنهاد زن را رد کنند. زنِ مأمور با مهارت و پافشاری، مرد را به نقطه‌‌ی تسلیم‌‌شدن می‌‌کشاند. (زیوری، ۱۴۰۴، ص: ۲۸).

کتابِ تلک عسل، به معرفی شماری از جاسوسان برجسته‌‌ی جهان می‌‌پردازد. عملیات‌‌ها و تله‌‌های پیچیده‌‌ی جاسوسی در کشور اسرائیل، ترکیه، ایران و کشورهای اروپایی بررسی شده‌است. در این کتاب، نقش اسرائیل در جنگ‌‌های عربی-اسرائیلی، شیوه‌‌‌ی استخدام جاسوس و بهره‌‌گیری از زنان در پروژه‌‌های جاسوسی بازتاب‌یافته است. همچنان بعضی از پرونده‌‌های پیچیده‌‌ی جنایی و اطلاعاتی نیز برملا شده است.

معرفی تلک عسل

تلک عسل، در ۱۰۷ ورق، در سال ۱۴۰۴ از سوی نشر پرند در کابل منتشر شد. موضوعِ کتاب نگاهی مستند به نقش زنان در دستگاه‌‌های استخباراتی جهان است، و در شش بخش تهیه‌‌شده است. تلک عسل، از این‌‌که به موضوع و مسأله‌‌ی بسیار مهمی مانند (بیان حقایق) می‌‌پردازد، دارای اهمیت است و ارزش خواندن را دارد؛ اما از لحاظ فنی، دچار مشکلاتی هست که در ادامه، به آن‌‌ها پرداخته خواهد شد. گزارنده در پیش‌گفتار این کتاب اذعان می‌‎دارد: «در اصل مترجم حرفه‌‌ای نیستم و این نخستین تجربه‌‎‌ام در ترجمه‌ است.» او اضافه می‌‎کند: «با خواندن این اثر دریافتم که بیان حقایق برای مردم ما -که در طول تاریخ، بارها و بارها فریب خورده‌‌اند، نه‌‌تنها سودمند، بلکه ضروری است.» (همان، ۱۴۰۴، ص: ۱۳).

روش به دام انداختن

شبکه‌‌های اطلاعاتی، افراد را از طریق تمایلات جنسی به دام می‌‌اندازند. در این روش بیشتر از زنان بهره‌‌کشی صورت می‌‎گیرد و اغلب با همین روش، مردان را اسیر دام خویش می‌‎کنند.

اهمیت ترجمه

بله بدون شک، بیان حقایق بیانگر تعهد و رسالت هر انسان آگاه است. خلق چنین اثری نه‌‌تنها سبب نمایاندن حقیقت‌های پوشیده می‌‌شود، بلکه به اطلاعات و آگاهی خوانندگان نیز می‌‌افزاید، و هم‌‌چنان سبب غنامندی زبان و ادبیات پربار فارسی دری می‌‌شود. در واقع، فرایند ترجمه چند جانبه است که سبب انتقال و تفسیر مفاهیم از زبان مبدأ به زبان مقصد می‌‌شود. این روند با درک درست معنای واژه‌ها، محتوا و سبک نوشتاری میسر می‌‌شود. همین موضوع اهمیت ترجمه را به‌‌خوبی مشخص می‌‌کند. ادبیات فارسی دری از لحاظ متون ادبی و هنری غنی است، اما کار قابل ملاحظه‌‌ای در حوزه‌‌ی ترجمه انجام نشده است. امیدوارم از این دست کارهای خوب، بیشتر انجام شود و ادبیات ما از این لحاظ نیز غنی و پربار گردد.

اهمیت ترجمه در عصر حاضر، بیش از پیش احساس می‌‌شود. ترجمه‌‌ی کتاب‌‌های خارجی به زبان فارسی، نه‌‌تنها به ارتقای سطح علمی کشور کمک می‌‌کند، بلکه تأثیر بسزایی در گسترش فرهنگ و دانش در جامعه دارد. بنابراین، ترجمه‌‌ی ادبی از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا ارتباط بین درک ما از دنیای اطراف از جمله تاریخ، سیاست، فلسفه و موارد دیگر در هنرِ ترجمه‌‌ی ادبی نهفته است.

جان‌مایه‌‌ی تلک عسل

تلک عسل به پدیده‌‌های خطرناکی مثل جنگ‌‌های روانی و جاسوسی می‌‌پردازد. این پدیده‌ها، در عصر تکنالوژی پیچیده‌تر و خطرناک‌‌تر شده است. انسان معاصر درگیر پدیده‌‌ی مرگ‌‌آوری بنام جنگ روانی و جاسوسی شده است. در واقع، این مساله به یک چالش جهانی مبدل شده است و جهان را در قبضه‌‌ی خود گرفته و در بحبوحه‌‌ی نابودی کشانده است.

نویسنده و گزارنده

تلک عسل به نویسندگی جوهری گووِن، یکی از پژوهشگران اهل ترکیه، انجام شده‌است و سید صدیق زیوری، آن را به فارسی برگردانده است. این کتاب از چندین منظر دارای اهمیت است و ارزش مطالعه و استفاده کردن را دارد. افراد با مطالعه‌‎‌ی این کتاب، از چیستی و چگونه‌‌گی سازمان‌‌های جاسوسی، از جنگ روانی و جاسوسی و شبکه‌‎های اطلاعاتی، آگاهی حاصل می‌‎کنند.

بهره‌‌کشی جاسوسانه از زنان

یکی از منظرهای قابل تأمل، بازتاب استفاده‌‌ی ابزاری از زن است. زنان در طول تاریخ مورد بی‌‌مهری و بی‌‌میلی قرار گرفته‌ و قربانی شده‌‌اند. از شخصیت و جایگاه انسانی‌‌شان کاسته شده، به کالا تقلیل یافته‌‌‌اند. اکثریت شبکه‌‌های تروریستی که در این کتاب آمده است، از زنان به‌عنوان ابزار استفاده کرده‌‌اند. نویسنده، دلیل اصلی این امر را، ویژگی‌‌های منحصر به فردِ بدن، جذابیت و توانایی‌‌های زنان در عملیات‌های اجتماعی می‌‌داند. (همان، ۱۴۰۴، ص: ۲۱). واکاوی‌‌های خوبی در این زمینه انجام شده و در لابه‌‌لای تلک عسل، از زنان نفوذی و روش‌‌های عملیاتی استفاده از زن سخن رفته است.

چند پیش‌نهاد

اصطلاح «تلک عسل» چندان جا افتاده و معمول نیست. بنابراین، بهتر بود دقت بیشتری در گزینش نام این کتاب می‌‌شد. انصافاً منِ خواننده‌‌ی کم اطلاع، چندان ارتباط معناداری با نام کتاب برقرار نکردم، چون به برداشت من، قرینه‌‌ای وجود نداشت که سبب رجعت منِ خواننده به جهانِ درون کتاب شود. کتاب‌‌های زیادی در این زمینه، نوشته و برگردان شده‌است؛ از آن جمله، می‌‌توان به کتابِ ماموریت جاسوسان مخفی، اثرِ فیل هایریخ که گزارنده‌‌ی آن آقای مجید قندهاری است، اشاره کرد.

طرح جلد کتابِ تلک عسل، شباهت کاملی با طرح جلدِ کتاب ماموریت جاسوسان مخفی دارد. در این زمینه نیز باید دقت و توجهِ لازم به خرج داده می‌‌شد.

نام نویسنده در طرح جلد با یک حرفِ واو (گون)، اما در صفحات ابتدایی یا شناسه‌‌ی کتاب با دو واو (گووِن) آمده است. به باور من با دو واو هنجامندتر می‌نماید. در کل متن باید از یکدستی کامل برخوردار باشد.

صفحات ابتدایی هر کتابی، که عبارت‌اند از صفحه‌‌‌‌ی یاد و نام خداوند، صفحه‌‌ی سفید، صفحه‌‌ی عنوان، صفحه‌‌ی شناس‌نامه، صفحه‌‌ی تقدیم (اهدا)، فهرست مطالب و… بدون شماره‌‌گذاری و بدون نام کتاب و نویسنده می‌‌آید؛ اما این روش در این کتاب رعایت نشده است.

کتاب بازنویسی‌‌شده است و خبری از ویراستار نیست. ممکن است «از نوتحریر کننده»، مسوولیت ویرایش را هم بر عهده داشته است یا بازخوانی متن را برعهده داشته است.

نویسندگان و مترجمان باید از اهمیتِ حضور ویراستار آگاه باشند. حضور ویراستار به یکدستی، روشمندی و دستورمندی متن می‌‌انجامد و اعتبار بیشتری به کتاب می‌‌بخشد. گزارنده در پیشگفتار تلک عسل نوشته است: پس از افشای این رسوایی، دولت امریکا مدعی شد که اپستین در سلول خود درگذشت، اما بسیاری بر این باورند که او «خودکشی نشده، بلکه حذف شده است. (همان، ۱۴۰۴، ص: ۱۲). عبارتِ «که او خودکشی نشده»، هنجارمند نیست. به باور من ویراسته‌‌اش این‌‌گونه خواهد شد: که او خودکشی نکرده است یا خودکشی‌ای صورت نگرفته است.

حضورِ بازنویس که شیون شرق است، مرا متعجب کرد. معنای واژه‌ی «بازنویس» دوباره نوشتن یا از نو تحریر کردن است. من نفهمیدم که این اثر بعد از ترجمه، بازنویسی شده یا بازنویس، متن را بازخوانی و ویرایش کرده است.

نتیجه‌‌گیری

نویسنده در تلک عسل، سعی کرده است «با ارایه‌‌ی نمونه‌‌های عینی، سازوکار افتادن افراد در دام، شیوه‌‌های طراحی دام‌‌ها، شرایطی که انسان‌‌ها را آسیب‌‌پذیر می‌‌سازد، و راه‌های پیشگیری و ایمنی از این تهدید پنهان را به خوانندگان معرفی می‌کند. (همان، ۱۴۰۴، ص: ۱۹). در نهایت، امیدوارم این کتاب خوانده شود. اگر خوانده شود، ممکن کسی در چنین دام‌‌هایی نیفتد و به اسارت نرود. اگر فردی در دام تلک عسل نیفتد، جامعه‌‌‌ای از پدیده‌ی بنام شر و خیانت، در امان خواهد ماند.

کتاب‌‌نامه

زیوری، صدیق (۱۴۰۴). تلک عسل.

نوشته های مرتبط :