مکالمه تلفنی احمدشاه مسعود و ملاعمر؛ تلاش ناکام برای حل سیاسی بحران افغانستان

دسته: اخبار فضای مجازی
نویسنده: تحریریه روایت
1404/11/13
2:46 ب.ظ
بازدید: 21

پایگاه خبری تحلیلی روایت : بر پایه روایت روی گوتمن، خبرنگار و پژوهشگر آمریکایی، در کتاب How We Missed The Story، احمدشاه مسعود در ماه‌های سپتمبر سال ۲۰۰۱، اندکی پیش از ترورش، تلاشی جدی برای یافتن راه‌حل سیاسی و مسالمت‌آمیز با طالبان انجام داد و مستقیماً با ملاعمر، رهبر این گروه، تماس تلفنی برقرار کرد.به نوشته گوتمن، مسعود شماره تلفن ملاعمر را از دفترچه یادداشت ملا محمد غوث، از مقام‌های طالبان که در مزارشریف بازداشت شده بود، به دست آورد. جمشید، منشی احمدشاه مسعود، از طریق شبکه کویته با آن شماره تماس گرفت و تماس برقرار شد. مسعود به زبان پشتو پرسید که آیا ملاعمر حضور دارد و پس از پاسخ مثبت، گفت‌وگو آغاز شد.

بر پایه روایت روی گوتمن، خبرنگار و پژوهشگر آمریکایی، در کتاب How We Missed The Story، احمدشاه مسعود در ماه‌های سپتمبر سال ۲۰۰۱، اندکی پیش از ترورش، تلاشی جدی برای یافتن راه‌حل سیاسی و مسالمت‌آمیز با طالبان انجام داد و مستقیماً با ملاعمر، رهبر این گروه، تماس تلفنی برقرار کرد.

به نوشته گوتمن، مسعود شماره تلفن ملاعمر را از دفترچه یادداشت ملا محمد غوث، از مقام‌های طالبان که در مزارشریف بازداشت شده بود، به دست آورد. جمشید، منشی احمدشاه مسعود، از طریق شبکه کویته با آن شماره تماس گرفت و تماس برقرار شد. مسعود به زبان پشتو پرسید که آیا ملاعمر حضور دارد و پس از پاسخ مثبت، گفت‌وگو آغاز شد.

در این مکالمه، مسعود با لحنی کاملاً دیپلماتیک از ملاعمر خواست تا برای حل بحران افغانستان گفت‌وگو کنند. او پیشنهاد آتش‌بس، تشکیل یک اداره موقت، برگزاری لویه‌جرگه یا مجمع نمایندگان مردم و در نهایت انتخابات آزاد را مطرح کرد. به گفته جمشید، ملاعمر در ابتدا واکنشی احساسی و هیجانی نشان داد، اما سپس درخواست کرد که برای فکر کردن درباره این پیشنهادها به او زمان داده شود و تصمیم نهایی را به تماس بعدی موکول کرد.

صبح روز بعد، حدود ساعت ۹، مسعود دوباره تماس گرفت. به روایت گوتمن، این بار لحن و مزاج ملاعمر تغییر کرده بود. او به مسعود گفت که «ما به کمک شما ضرورت داریم». وقتی مسعود پرسید چه کمکی مدنظر است، ملاعمر او را «مجاهدی متفاوت» توصیف کرد که به گفته او فاسد نیست، اما در برابر امارت اسلامی مانع ایجاد کرده است. ملاعمر پیشنهاد کرد که مسعود نقش سیاسی و نظامی خود را به تاجیکستان منتقل کند و حتی گفت که می‌تواند امارت اسلامی را تا آن کشور گسترش دهد.

مسعود در پاسخ تأکید کرد که بحث اصلی او افغانستان است؛ کشوری که در آن جنگ جریان دارد و مردمش در آتش آن می‌سوزند. او گفت توقف جنگ و خاموش کردن آن تنها هدفش است و پیشنهادهای مطرح‌شده‌اش نیز در همین راستا بوده‌اند.

در ادامه گفت‌وگو، ملاعمر بر ضرورت داشتن یک ارتش واحد در افغانستان تأکید کرد و گفت وجود گروه‌های مسلح متعدد ممکن نیست. مسعود در پاسخ گفت تا زمانی که راه‌حلی ایجاد نشود که همه مردم افغانستان آن را بپذیرند، جنگ ادامه خواهد یافت.

با داغ‌تر شدن مکالمه، لحن ملاعمر تندتر شد. او ادعا کرد طالبان از حمایت اکثریت مردم برخوردارند و می‌توانند باقی‌مانده کشور را «در یک شب یا یک روز» تصرف کنند و از مسعود خواست سلاح خود را زمین بگذارد و تسلیم شود. به نوشته گوتمن، شکست طالبان در مزارشریف و از دست دادن هزاران جنگجوی این گروه هنوز در ذهن ملاعمر تازه بود؛ موضوعی که او نیز به آن اشاره کرد.

در پایان گفت‌وگو، ملاعمر تأکید کرد که طالبان قربانی‌های خود را برای برپایی «امارت اسلامی» داده‌اند و این مسیر را ادامه خواهند داد. مکالمه با سخنانی جنجالی پایان یافت؛ جایی که ملاعمر گفت اگر مسعود حاضر به همکاری نیست، می‌تواند افغانستان را ترک کند و اقوام دیگر نیز به کشورهای همسایه بروند، چرا که به ادعای او «افغان‌ها» صاحبان این سرزمین‌اند.

این روایت، که به گفته گوتمن بر اساس شهادت نزدیکان احمدشاه مسعود نقل شده، یکی از معدود اسناد منتشرشده از تلاش مستقیم برای حل سیاسی منازعه میان طالبان و جبهه مقاومت پیش از تحولات سرنوشت‌ساز سال ۲۰۰۱ به شمار می‌رود.

نوشته های مرتبط :