تقابل سنت و مدرنیته در جامعه‌ی افغانستان

دسته: تحلیل
نویسنده: محمد فهیم انوری
1404/06/15
7:21 ق.ظ
بازدید: 19

پایگاه خبری تحلیلی روایت : زمانی که مدرنیته‌گرایان در قدرت بودند، همواره در پی حذف سنت‌گرایان و همچنین بی‌توجه به سنت‌های جامعه بوده‌اند. آنان دین و سنت را مانع توسعه می‌دانستند؛ در حالی‌که دین و سنت‌های درست و پسندیده هیچ‌گاه مانع توسعه نبوده‌اند. به قول ماکس وبر، جامعه‌شناس آلمانی، عامل رشد سرمایه‌داری در اروپا مذهب پروتستان بود. اگر دین را مانع توسعه بدانیم، بر اساس این دیدگاه باید پذیرفت که بسیاری از کشورهای دنیا دین را از حوزه‌ی عمومی زندگی و سیاست حذف کرده‌اند، اما بازهم به توسعه دست نیافته و فقیر مانده‌اند. به‌عنوان مثال، کشورهای آمریکای لاتین، کشورهای شوروی سابق، کشورهای آفریقایی و غیره. یا نمونه‌ی دیگر، رشد چین که تا حدی مدیون سنت‌های جامعه‌ی آن، به‌ویژه سنت کنفوسیوس، دیدگاه‌های سان‌تزو، تائوئیسم و دیگران است.

به باور من، تقابل عمیق میان سنت و مدرنیته در جامعه‌ی ما وجود دارد. این تقابل را می‌توان در میان سنت‌گراها و مدرنیته‌گراها مشاهده کرد.

زمانی که مدرنیته‌گرایان در قدرت بودند، همواره در پی حذف سنت‌گرایان و همچنین بی‌توجه به سنت‌های جامعه بوده‌اند. آنان دین و سنت را مانع توسعه می‌دانستند؛ در حالی‌که دین و سنت‌های درست و پسندیده هیچ‌گاه مانع توسعه نبوده‌اند. به قول ماکس وبر، جامعه‌شناس آلمانی، عامل رشد سرمایه‌داری در اروپا مذهب پروتستان بود. اگر دین را مانع توسعه بدانیم، بر اساس این دیدگاه باید پذیرفت که بسیاری از کشورهای دنیا دین را از حوزه‌ی عمومی زندگی و سیاست حذف کرده‌اند، اما بازهم به توسعه دست نیافته و فقیر مانده‌اند. به‌عنوان مثال، کشورهای آمریکای لاتین، کشورهای شوروی سابق، کشورهای آفریقایی و غیره. یا نمونه‌ی دیگر، رشد چین که تا حدی مدیون سنت‌های جامعه‌ی آن، به‌ویژه سنت کنفوسیوس، دیدگاه‌های سان‌تزو، تائوئیسم و دیگران است.

متأسفانه امروز سنت‌گرایان و دینداران همان اشتباه مدرنیته‌گرایان را تکرار می‌کنند و در صدد حذف آنان برآمده‌اند. آنان مدرنیته را عامل بی‌دینی و آسیب‌رسان به اعتقادات دینی می‌پندارند؛ در حالی‌که رفتن به‌سوی توسعه یکی از نیازهای اساسی جامعه‌ی ما در عصر فعلی است. مشکل اساسی اینان، عدم درک درست از دین با توجه به نیازهای امروزی جامعه‌ی انسانی می‌باشد.

به باور من، جامعه‌ی ما نیازمند سازش میان سنت و مدرنیته است تا دروازه‌های توسعه به‌سوی جامعه باز شود.

نوشته های مرتبط :