خودکشی؛ طالبان و جامعه‌ای که از درون فرو می‌ریزد

دسته: تحلیل
نویسنده: شهرام خراسانی
1404/10/18
11:32 ق.ظ
بازدید: 7

پایگاه خبری تحلیلی روایت : در این روزها و ماه‌های اخیر، انتشار پی‌درپی خبرهای مربوط به خودکشی جوانان در افغانستان، به یکی از نگران‌کننده‌ترین نشانه‌های وضعیت اجتماعی کشور تبدیل شده است. این رویدادها، هرچند گاه در قالب خبرهای کوتاه و پراکنده بازتاب می‌یابند، اما در مجموع تصویری تلخ از بحران عمیق روانی، اقتصادی و اجتماعی ارائه می‌کنند که جامعه افغانستان، به‌ویژه نسل جوان، با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند. زندگی زیر حاکمیت طالبان، گروهی که با خشونت و کشتار قدرت را به‌دست گرفتند، برای میلیون‌ها شهروند به تجربه‌ای فرساینده و طاقت‌فرسا بدل شده است؛ تجربه‌ای که امید به آینده را کمرنگ و گاه به‌کلی خاموش کرده است.

در این روزها و ماه‌های اخیر، انتشار پی‌درپی خبرهای مربوط به خودکشی جوانان در افغانستان، به یکی از نگران‌کننده‌ترین نشانه‌های وضعیت اجتماعی کشور تبدیل شده است. این رویدادها، هرچند گاه در قالب خبرهای کوتاه و پراکنده بازتاب می‌یابند، اما در مجموع تصویری تلخ از بحران عمیق روانی، اقتصادی و اجتماعی ارائه می‌کنند که جامعه افغانستان، به‌ویژه نسل جوان، با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند. زندگی زیر حاکمیت طالبان، گروهی که با خشونت و کشتار قدرت را به‌دست گرفتند، برای میلیون‌ها شهروند به تجربه‌ای فرساینده و طاقت‌فرسا بدل شده است؛ تجربه‌ای که امید به آینده را کمرنگ و گاه به‌کلی خاموش کرده است.

زندگی بی‌افق؛ جوانان در تنگنای فقر، بیکاری و سرکوب
خودکشی، در هیچ جامعه‌ای پدیده‌ای تک‌علتی نیست؛ بلکه نتیجه انباشت فشارهای روانی، اقتصادی و اجتماعی است. در افغانستانِ امروز، این فشارها به‌گونه‌ای بی‌سابقه بر نسل جوان سنگینی می‌کنند. فقر گسترده، بیکاری مزمن و فروپاشی ساختارهای اقتصادی، میلیون‌ها جوان را از ابتدایی‌ترین امکانات زندگی محروم ساخته است. بسیاری از آنان نه شغل دارند، نه چشم‌اندازی برای تحصیل و نه امیدی برای بهبود وضعیت در آینده نزدیک. این بن‌بست اقتصادی، به‌تدریج به بن‌بست روانی تبدیل شده است.

در کنار بحران اقتصادی، محدودیت‌های شدید اجتماعی و فرهنگی، به‌ویژه پس از بازگشت طالبان، فضای زندگی را بیش از پیش تنگ کرده است. حذف زنان از آموزش، کار و حضور اجتماعی، تنها به معنای سلب حقوق نیمی از جامعه نیست، بلکه پیامدهای عمیقی برای کل ساختار اجتماعی دارد. جوانانی که شاهد محرومیت خواهران، همسران و مادران خود هستند، احساس ناتوانی، خشم و یأس را به‌طور هم‌زمان تجربه می‌کنند. این وضعیت، حس بی‌عدالتی و بی‌معنایی را در ذهن آنان تقویت می‌کند.

همچنین بخوانید: رینا امیری: توجیهات و بهانه‌های طالبان در داخل، منطقه و جهان رد شده است

از سوی دیگر، سرکوب آزادی بیان، تعطیلی رسانه‌ها و بسته شدن فضای گفت‌وگو، راه‌های تخلیه روانی و اعتراض مسالمت‌آمیز را مسدود کرده است. در جامعه‌ای که امکان سخن گفتن از دردها وجود ندارد، رنج‌ها به درون فرد رانده می‌شوند و به‌تدریج به بحران‌های روانی جدی بدل می‌گردند. نبود خدمات حمایتی، روان‌درمانی و نهادهای اجتماعی مستقل، این بحران را تشدید کرده است. بسیاری از جوانان، در سکوت و انزوا، با اضطراب، افسردگی و احساس بی‌ارزشی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

حاکمیت طالبان، نه‌تنها راه‌حلی برای این بحران‌ها ارائه نکرده، بلکه با سیاست‌های سخت‌گیرانه و ایدئولوژیک خود، بر دامنه آن افزوده است. این گروه، به‌جای پاسخ‌گویی به نیازهای اقتصادی و روانی جامعه، با انکار واقعیت‌ها و محدودسازی بیشتر، عملاً جامعه را به سمت فرسایش جمعی سوق داده است. افزایش خودکشی جوانان را می‌توان یکی از تلخ‌ترین پیامدهای این وضعیت دانست؛ نشانه‌ای آشکار از شکاف عمیق میان حاکمان و واقعیت زندگی مردم.

نتیجه‌گیری
افزایش خودکشی در میان جوانان افغانستان، صرفاً یک آمار یا مجموعه‌ای از رویدادهای فردی نیست، بلکه زنگ خطری جدی برای آینده جامعه است. نسلی که باید نیروی سازنده و امیدبخش کشور باشد، امروز در گرداب ناامیدی، فقر و سرکوب گرفتار شده است. تا زمانی که ساختارهای سیاسی و اجتماعی مبتنی بر خشونت، انحصار و حذف ادامه یابد، نمی‌توان انتظار بهبود این وضعیت را داشت. پرداختن به ریشه‌های این بحران، مستلزم به‌رسمیت شناختن رنج‌های مردم، بازگشت به اصول انسانی، تأمین حقوق اساسی شهروندان و ایجاد چشم‌اندازی واقعی برای زندگی است. در غیر این صورت، افغانستان همچنان شاهد از دست رفتن جوانانی خواهد بود که نه در میدان جنگ، بلکه زیر بار سنگین ناامیدی، جان خود را از دست می‌دهند.

همچنین بخوانید: بازسازی قرارداد اجتماعی؛ راه نجات افغانستان از دور باطل بحران

نوشته های مرتبط :