حمله بامیان؛ مخدوش ساختن چهره مدنی شهر با ناامنی

دسته: تحلیل
نویسنده: غلام‌رضا سادات
1403/02/29
10:20 ق.ظ
بازدید: 22

پایگاه خبری تحلیلی روایت : آن‌چه در بامیان اتفاق افتاد، ادعای طالبان مبنی بر تامین امنیت را نقض می‌کند.طالبان تبلیغ می‌کنند که بازگشت این گروه به قدرت، امنیت در افغانستان تامین شده است. باید از این گروه پرسید این چگونه امنیتی است که گردشگران خارجی، در روز روشن، در شهر کوچک بامیان تیرباران می‌شوند؟!

روز گذشته ۱۱ تن به شمول ۶ گردشگر خارجی در ولایت بامیان کشته و زخمی شدند. سخنگوی وزارت داخله طالبان پس از این حادثه اعلام کرد که ۴ تن شامل ۳ گردشگر خارجی کشته و ۷ نفر دیگر به شمول ۴ شهروند خارجی در حمله دیروز زخمی شده‌اند.

هرچند که چگونگی و چرایی این حادثع و ابعاد این حمله‌ی تروریستی به صورت دقیق و همه جانبه روشن نیست؛ اما چند نکته پیرامون حادثه بامیان قابل یادآوری است:

یکم: بامیان ولایت و شهری کوچک و به شدت محصور در طبیعت است که هر چند از لحاظ اقتصادی این محصور بودن زیان‌بار می‌باشد ولی در زمینه امنیتی و مسایل دیگر بسیار قابل کنترول و تحت حیطه می باشد. به طور کلی جدا از بعضی تحرکات که در زمان جمهوریت در اطراف ولسوالی‌های بامیان بسیار به ندرت اتفاق می افتاد؛ شهر بامیان اما از امنیت و آرامش کاملی برخوردار بود. جز یک مورد حمله انتحاری که در ماه قوس ۱۳۹۹ اتفاق افتاد که در نتیجه آن حدود ۷۰ تن کشته و زخمی شدند. البته همان حادثه، جرقه‌ای بود مبنی بر ناامنی بامیان و در نهایت سقوطی که برای کشور به کام طالبان اتفاق افتاد و بامیان هم استثنا نبود.

دوم: هرچند که هنوز زود است و طی چند ساعتی هم که از حمله گذشته، هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله را برعهده نگرفته است، طالبان از بازداشت ۴ نفر در پیوند به این رویداد سخن گفته اند.

در حالی ‌که در ۲۰ سال زمان جمهوریت در حملاتی که انجام می‌شد رویه این بود که اگر تلفات ملکی و غیرنظامی بیشتر می‌بود معمولا گروه داعش آن را به عهده می‌گرفت و اگر تلفات نظامی می داشت طالبان؛ اما در قبال حادثه بامیان تاکنون به صورت مشخص هیچ گروهی مسئولیت را به عهده نگرفته است. البته سوال اساسی این است که باوجود سلطه طالبان بر بامیان و تدابیر این گروه، این حادثه با گذشتن از موانع طبیعی و جغرافیایی بامیان، چگونه رقم خورده است؟

همچنین بخوانید: رسانه استرالیایی: طالبان پس از منع کشت خشخاش، تولید مت‌آمفتامین را جایگزین هروئين کرده‌اند

سوم: حمله به گردشگران خارجی در کشور هرچند در ۲۰ سال دوران جمهوریت هرازگاهی اتفاق می افتاد، ولی در سه سال اخیر که طالبان مسلط شده اند، حادثه‌ای ملموسی را در زمینه خارجی‌ها بجز حمله به سفارت روسیه، شاهد نبودیم. شاید دلایل و عوامل مختلف پشت حادثه اخیر بامیان مطرح باشد که از آن جمله یکی از دلایل می تواند این باشد که بامیان به عنوان نماد و پایگاه اهل تشیع برای خارجی ها ناامن جلوه داده شود تا هیچ خارجی اعم از گردشگر و غیر گردشگر جرئت سفر به بامیان را نکند که این مسئله می تواند برای بامیان همیشه محروم عواقب دردناکی را داشته باشد. زیرا در طول دهه های اخیر هیچ شهروند خارجی در این ولایت مورد حمله قرار نگرفته و آسیب ندیده است. حالا هدف قرار دادن شهروندان خارجی در بامیان نه تنها آینده بامیان را برای میزبانی از خارجی‌ها در قالب گردشگر و سرمایه‌گذار نابود می کند که چهره‌ی صلح‌آمیز شهر بامیان را مخدوش کرده و جغرافیای محصور و همیشه محروم بامیان همچنان محروم نگه خواهد داشت.

چهارم: بامیان همان‌طور که گفته شد، شهر کوچک با جمعیت محدود است. هیچ تروریستی نمی تواند با این انگیزه که بتواند پس از حمله خود را در بین جمعیت و شهر پنهان کند، اعمال تروریستی را انجام دهد. در زمان جمهوریت با این‌که اکثر شهرها آماج حملات بود، اما بامیان جز همان یک مورد در سال ۱۳۹۹، دیگر هیچ حمله‌ای را بر اساس همین ویژگی‌هایش شاهد نبود. یادم هست در سال های اول حکومت اشرف غنی، ظاهرا یک تروریست انتحاری که بعدا در کابل دستگیر گردید، بر اساس گفته‌های غیر رسمی، قرار بوده خود را در بامیان منفجر کند؛ وی حتی به بامیان سفر کرده بوده و چند شبی را هم در یکی از رستورانت‌‌های داخل شهر بودوباش داشته، ولی آنچه از وی نقل شده، گفته که من در داخل شهر بامیان پولیس و نیروی امنیتی ندیدم، تا خود را منفجر کنم. البته جدا از صحت و سقم این قصه، به راستی که درون شهر بامیان به جز ادارات نظامی و بعضی ادارات ملکی، خالی از نیروی نظامی بود. یعنی منظور این‌که مدنیت گرایی و جغرافیای بامیان محدود و مشخص است که امکان حملات تروریستی را بدون کمک افراد و اشخاص مسوول در بامیان به شدت کمرنگ می کند.

همچنین بخوانید: طالبان «نگارخانه بهزاد» را در هرات بستند

پنجم: با تمام محرومیت‌ها، امنیت تنها دست آورد مردم بامیان و افتخاری است که ولایت بامیان همواره آن را داشته که آن هم محصول همکاری خود مردم بوده است. در حالی که طالبان با بافت حکومتی شان و خودکامگی‌ها و رفتارهای تبعیض آمیز و خلاف منافع ملی که دارند، در هیچ جای افغانستان از جمله بامیان مقبولیت ندارد و مطلوب مردم نیست؛ با این وجود دیده شود که طالبان با حمله‌ انجام شده در بامیان چگونه برخورد می‌کند! زیرا این گروه امنیت را که ظاهرا خود مخل آن بودند، مهم‌ترین دستاوردشان در سه سال گذشته گفته و به رخ می کشند. حالا اگر یک گروهی نامرئی به نام داعش این حمله را برعهده بگیرد، هرچند که تاحدودی از سوال اصلی کاسته می شود؛ ولی نکته مهم‌تری نیز مطرح می‌شود که این حمله‌ی تروریستی را با ادعای عدم حضور داعش در افغانستان و تامین امنیت ۱۰۰ درصدی که بارها مقامات طالبان مطرح کرده اند، چه کسی و چگونه انجام داده و رویکرد طالبان در مدیریت حادثه و معرفی مقصران اصلی چگونه خواهد بود؟

ششم: آن‌چه در بامیان اتفاق افتاد، ادعای طالبان مبنی بر تامین امنیت را نقض می‌کند.

طالبان تبلیغ می‌کنند که بازگشت این گروه به قدرت، امنیت در افغانستان تامین شده است. باید از این گروه پرسید این چگونه امنیتی است که گردشگران خارجی، در روز روشن، در شهر کوچک بامیان تیرباران می‌شوند؟!

نوشته های مرتبط :