منابع محلی در ولایت بامیان به پایگاه خبری-تحلیلی روایت میگویند کارنامه عبدالله سرحدی، والی پیشین طالبان در این ولایت، با تصویری که طی چهار سال گذشته از او در شبکههای اجتماعی و برخی گزارشهای رسانهای ارائه میشد، تفاوتی اساسی دارد. به گفته این منابع، آنچه از سرحدی بهعنوان یک والی «مردمی، فعال و پاسخگو» نمایش داده میشد، نتیجه یک روند حسابشده تبلیغاتی و مهندسی افکار عمومی بوده است.
تبلیغات سازمانیافته و خرید وفاداری
بر اساس روایت منابع محلی، عبدالله سرحدی به شماری از افراد مشخص بهصورت ماهانه پول نقد و تیل پرداخت میکرد تا در نشستها، مجالس عمومی و بهویژه در فیسبوک از او تعریف و تمجید کنند. این افراد در محافل رسمی فرصت سخنرانی داشتند، در حالی که دیگر شهروندان و چهرههای منتقد عملاً کنار گذاشته میشدند.
به گفته منابع، هنگام سفر مقامهای بلندپایه طالبان به بامیان، همین افراد حتی اگر در ولایتهای دیگر حضور داشتند، شبانه به بامیان آورده میشدند تا صبح روز بعد در جلسات رسمی از سرحدی ستایش کنند و تصویری مطلوب از او به نمایش گذاشته شود.
تلاش گسترده برای ماندن در قدرت
منابع محلی میگویند بحث برکناری عبدالله سرحدی دستکم یک ماه پیش از عملیشدن آن آغاز شده بود. به گفته آنان، سرحدی در این مدت تلاشهای گستردهای برای حفظ مقام خود انجام داد و حتی به شماری از بزرگان و علمای شیعه وعده داده بود که در صورت حمایت از او، برای بستگانشان پستهای دولتی فراهم خواهد شد تا نزد سراجالدین حقانی مداخله کرده و مانع تبدیلیاش شوند.
دامنزدن به شکافهای قومی
یکی از محورهای اصلی انتقاد از عبدالله سرحدی، دامنزدن آگاهانه به نفاق قومی عنوان میشود. منابع محلی ادعا میکنند که او تلاش داشت چنین وانمود کند که در صورت کنار رفتنش، تاجیکهای بامیان بر مردم هزاره مسلط خواهند شد. به گفته این منابع، سرحدی طی چهار سال گذشته این ذهنیت را تقویت کرده و مانع شکلگیری روابط سالم و عادی میان هزارهها و تاجیکها شده است.
حذف هدفمند رقیبان تاجیکتبار
منابع محلی همچنین میگویند عبدالله سرحدی در راستای یکدستسازی قدرت، بهگونه هدفمند برای حذف رقیبان تاجیکتبار خود اقدام کرده است. به باور این منابع، شماری از مقامهای بانفوذ و اثرگذار تاجیک در بامیان، نه به دلیل ناکارآمدی، بلکه در نتیجه توطئه، پروندهسازی و اعمال نفوذ از وظایفشان برکنار شدند.
در میان این افراد از صدیقالله شاهین مسافر، فرمانده پیشین پولیس و رئیس پیشین استخبارات بامیان، مقبول احمد وقاص رئیس امر به معروف، مولوی عثمانی رئیس معارف و چندین مقام مؤثر دیگر نام برده میشود. منابع میگویند این برکناریها بخشی از سیاست سرحدی برای حذف رقیبان بالقوه و تثبیت موقعیت شخصی او بوده است.
فشار بر رسانهها و مهندسی تصویر عمومی
به گفته منابع محلی، عبدالله سرحدی خبرنگاران و قلمبدستان را تحت فشار قرار میداد تا گزارشهای تمجیدی از او منتشر کنند. پاسخدادن به تماسهای تلفنی شهروندان، یکی از ابزارهای تبلیغاتی او برای نمایش «مردمیبودن» عنوان میشود، در حالی که به گفته منابع، این پاسخگویی به اقدام عملی و حل مشکلات مردم منجر نمیشد.
همچنین ادعا میشود که او گاهی شبانه از دفتر یا سطح شهر بیرون میشد و با گرفتن عکسهای تبلیغاتی، چنین القا میکرد که والی بامیان حتی در ساعات شب نیز مصروف کار است.
کارنامه اجرایی؛ تقریباً هیچ
منابع محلی تأکید میکنند که در طول چهار سال، هیچ پروژه عمرانی یا توسعهای قابلذکر در بامیان عملی نشده است. به گفته آنان، تنها موردی که میتوان بهعنوان دستآورد سرحدی از آن نام برد، ساخت یک محراب مسجد در محوطه دفتر ولایت است که هزینه آن نیز، به روایت منابع، از سوی سراجالدین حقانی تأمین شده بود.
اتهام قاچاق، باجگیری و آثار باستانی
بخش مهمی از ادعاها متوجه فساد و فعالیتهای غیرقانونی عبدالله سرحدی است. منابع محلی او را به باجگیری از مؤسسات داخلی و خارجی، قاچاق آثار تاریخی و دستداشتن در فعالیتهای مرتبط با مواد مخدر متهم میکنند.
به گفته این منابع، دو کارخانه تولید مواد مخدر از نوع «یامه» در مناطق سیدآباد، شهیدان و احتمالاً سیغان که در اوایل حاکمیت طالبان بسته شدند، به حلقه وابسته به سرحدی ارتباط داشتهاند.
همچنین ادعا میشود که یک مومیایی از ساحه چپدره دره سادات و یک مومیایی دیگر همراه با یک مجسمه طلا از منطقه پیتاب لغمان حفاری و قاچاق شده است
شبکه نزدیکان و حلقه باجگیری
بر اساس روایت منابع محلی، عبدالله سرحدی یک حلقه بسته از افراد نزدیک، بهویژه برادرانش و چهرههایی موسوم به «زابلیها» را در بامیان ایجاد کرده بود که از طریق آنان از مؤسسات داخلی و خارجی باجگیری میشد.
در رأس این شبکه، نام افرادی چون مولوی طاهر شاکر (رئیس حوادث)، مولوی مسعود سرحدی (آمر امنیت)، حاج غازی (رئیس مالی و اداری دفتر والی و مسئول امور مؤسسات)، نظامالدین سرحدی (برادر والی و معاون صحت عامه)، مولوی محمد هارون شاکر (رئیس اقتصاد)، قاری زینالله مسرور (رئیس کار و امور اجتماعی)، ملا ضیاالله خادم (رئیس انکشاف دهات)، شیخ ناظر حسین جعفری، رحمتالله قندلی (رئیس پیشین معارف) و عنایتالله سهار (رئیس فعلی معارف) برده میشود. همچنین گفته میشود محمد افکار، شهردار پیشین بامیان، نیز در مقطعی در این حلقه حضور داشته است.
حق پاسخ
تمامی این ادعاها بر اساس روایت منابع محلی بامیان مطرح شده و بهطور مستقل تأیید نشدهاند. تا زمان نشر این گزارش، عبدالله سرحدی و مقامهای طالبان در بامیان در واکنش به این اتهامها اظهار نظر رسمی نکردهاند. این پایگاه خبری–تحلیلی، حق پاسخگویی را برای همه افراد و نهادهای نامبرده محفوظ میداند.