۷ اکتبر؛ از افغانستان تا فلسطین، دو نقطه عطف در تاریخ معاصر جهان اسلام

دسته: تحلیل
نویسنده: حکیم حکمت
1404/07/14
2:24 ب.ظ
بازدید: 21

پایگاه خبری تحلیلی روایت : تاریخ جهان اسلام، در هفتم اکتبر، شاهد دو رویداد بزرگ و سرنوشت‌ساز است: یکی در کابل و دیگری در کوچه‌های غزه.در ۷ اکتبر سال ۲۰۰۱، ایالات متحده آمریکا با همراهی متحدان غربی‌اش، حمله نظامی گسترده‌ای به افغانستان را آغاز کرد. این حمله، در پاسخ به حملات ۱۱ سپتامبر، با شعار «مبارزه با تروریسم» توجیه شد، اما به‌زودی روشن گردید که این لشکرکشی، فراتر از انتقام از القاعده، تلاشی برای تحمیل الگوی سیاسی غربی بر کشوری بود که ساختار، فرهنگ و تاریخ متفاوتی داشت.

تاریخ جهان اسلام، در هفتم اکتبر، شاهد دو رویداد بزرگ و سرنوشت‌ساز است: یکی در کابل و دیگری در کوچه‌های غزه.

در ۷ اکتبر سال ۲۰۰۱، ایالات متحده آمریکا با همراهی متحدان غربی‌اش، حمله نظامی گسترده‌ای به افغانستان را آغاز کرد. این حمله، در پاسخ به حملات ۱۱ سپتامبر، با شعار «مبارزه با تروریسم» توجیه شد، اما به‌زودی روشن گردید که این لشکرکشی، فراتر از انتقام از القاعده، تلاشی برای تحمیل الگوی سیاسی غربی بر کشوری بود که ساختار، فرهنگ و تاریخ متفاوتی داشت.

در آن زمان، واشنگتن وعده‌ی «بازسازی، دموکراسی و حقوق بشر» را داد. اما بیست سال بعد، در آگوست ۲۰۲۱، خروج شتاب‌زده و غیرمسوولانه آمریکا از افغانستان، نشان داد که تمام آن وعده‌ها پوششی برای حضور نظامی طولانی و پرهزینه بود. نتیجه‌ی این دو دهه حضور، چیزی جز ویرانی، فساد، بی‌اعتمادی عمومی و بازگشت طالبان به قدرت نبود.

افغانستان در این بیست سال، به آزمایشگاهی برای سیاست‌های شکست‌خورده غرب بدل شد. در حالی که میلیون‌ها افغانستانی در داخل و خارج کشور با رنج و تبعید زندگی کردند، قدرت‌های جهانی تنها به منافع ژئوپلیتیک و رقابت‌های منطقه‌ای خود اندیشیدند. خروج آمریکا از افغانستان نه پایان جنگ، بلکه آغاز فصل جدیدی از بن‌بست سیاسی، فقر و سرکوب اجتماعی بود؛ به‌ویژه علیه زنان و نسل جوانی که با امید به آینده‌ای آزادتر بزرگ شده بودند.

اما درست در چنین روزی، دو دهه بعد، در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، حادثه‌ای دیگر جهان را تکان داد — حمله حماس به اسرائیل.

این عملیات، که با واکنش بی‌سابقه‌ای از سوی ارتش اسرائیل و حمایت گسترده غرب روبه‌رو شد، بار دیگر مسأله فلسطین را در صدر توجه جهانیان قرار داد.

سال‌ها بود که موضوع فلسطین در سایه عادی‌سازی روابط برخی کشورهای عربی با اسرائیل، به حاشیه رانده شده بود. اما این حمله، هرچند خونین و پرهزینه، نشان داد که اشغال و تبعیض نمی‌تواند برای همیشه طبیعی جلوه داده شود.

در پی آن، موجی از همدلی جهانی با مردم فلسطین شکل گرفت؛ از خیابان‌های لندن و نیویورک گرفته تا دانشگاه‌های آمریکا و شهرهای اسلامی.

چندین کشور، از جمله در اروپا و آمریکای لاتین، گام‌هایی برای به‌رسمیت‌شناختن کشور فلسطین برداشتند — اقدامی که پیش از آن سال‌ها به تعویق افتاده بود.

به این ترتیب، ۷ اکتبر به روزی بدل شد که در دو مقطع تاریخی متفاوت، ماهیت واقعی نظام جهانی را آشکار کرد. در افغانستان، آمریکا با تمام توان نظامی خود وارد شد و در نهایت با شکست بیرون رفت. در فلسطین، یک گروه کوچک مقاومت توانست قدرت نمادین عدالت‌خواهی و پایداری ملت‌ها را احیا کند.

نوشته های مرتبط :