کتاب یا شبکه‌های اجتماعی؟ انتخاب ذهن سالم

دسته: تحلیل
نویسنده: عبدالشهید ثاقب
1405/02/05
11:12 ق.ظ
بازدید: 0

پایگاه خبری تحلیلی روایت : چند شب قبل، به مناسبت روز کتاب، در برنامه «کافه پرسش» پایگاه خبری-تحلیلی روایت، بحثی داشتیم. مجری از من پرسید که شبکه‌های اجتماعی چه تاثیری بر افت فرهنگی کتاب‌خوانی در میان جوانان ما دارند. آن شب، آنچه را پیش‌تر درباره مضرات حضور مداوم در شبکه‌های اجتماعی خوانده بودم، مطرح کردم.

چند شب قبل، به مناسبت روز کتاب، در برنامه «کافه پرسش» پایگاه خبری-تحلیلی روایت، بحثی داشتیم. مجری از من پرسید که شبکه‌های اجتماعی چه تاثیری بر افت فرهنگی کتاب‌خوانی در میان جوانان ما دارند. آن شب، آنچه را پیش‌تر درباره مضرات حضور مداوم در شبکه‌های اجتماعی خوانده بودم، مطرح کردم.

امروز اما با اصطلاح تازه‌ای روبه‌رو شدم که واقعاً بکر بود: «پوسیدگی مغزی» (Brain Rot). این اصطلاح در سال ۲۰۲۴ به عنوان واژه سال دانشگاه آکسفورد انتخاب شد و به افت ذهنی یا فکری فرد بر اثر مواجهه مداوم با مطالب بی‌ارزش، به‌ویژه در فضای مجازی، اشاره دارد.

نسل‌های جوان، به ویژه نسل Z و آلفا، از این واژه برای توصیف احساسی استفاده می‌کنند که پس از پرسه‌زدن طولانی در شبکه‌های اجتماعی تجربه می‌کنند. آمارها نشان می‌دهد که استفاده از این اصطلاح در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳۰ درصد افزایش یافته است.

نخستین بار هنری دیوید ثورو در سال ۱۸۵۴ در کتاب «والدن» از این اصطلاح استفاده کرده بود، اما امروز معنای واقعی آن در عصر دیجیتال شکل گرفته است. شبکه‌های اجتماعی می‌توانند ذهن و مغز مخاطب را تحلیل ببرند و توانایی فکر کردن را از ما بگیرند.

به همین دلیل، کشورهایی مانند ترکیه، بریتانیا، فرانسه و استرالیا قوانین منع استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای نوجوانان تصویب کرده‌اند. ترکیه تازه‌ترین کشور است که استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای جوانان زیر ۱۵ سال را ممنوع کرده است.

می‌توان گفت شبکه‌های اجتماعی نه تنها جای کتاب را پر نمی‌کنند، بلکه ذهن ما را به تدریج «پوسیده» می‌کنند. در مقابل، کتاب‌خوانی، قوه تفکر و تخیل ما را تقویت می‌کند و ما را به شهروندانی آگاه و متفکر تبدیل می‌کند.

نوشته های مرتبط :