ملا سالاری؛ نقطه قوت یا ضعف طالبان؟

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
1403/07/05
1:28 ب.ظ
بازدید: 18

پایگاه خبری تحلیلی روایت : در حالی‌که سه سال از حاکمیت طالبان در کشور می‌گذرد و نارضایتی ها روز به روز به دلیل عملکرد این گروه بیشتر می‌شود؛ اما طالبان به دور از درک واقعیت‌های جامعه همچنان به روش حکومت‌داری شان که مبتنی بر ملا سالاری_قومی است، ادامه می‌دهند. روز گذشته هم در ادامه این تعیینات و تغییرات، چندین ملا و مولوی از سوی رهبر طالبان جابه‌جا و در سمت‌های جدید گماشته شدند.

در حالی‌که سه سال از حاکمیت طالبان در کشور می‌گذرد و نارضایتی ها روز به روز به دلیل عملکرد این گروه بیشتر می‌شود؛ اما طالبان به دور از درک واقعیت‌های جامعه همچنان به روش حکومت‌داری شان که مبتنی بر ملا سالاری_قومی است، ادامه می‌دهند. روز گذشته هم در ادامه این تعیینات و تغییرات، چندین ملا و مولوی از سوی رهبر طالبان جابه‌جا و در سمت‌های جدید گماشته شدند.

این جابجایی ها را وقتی نگاه کنیم، از دید طالب یعنی شایسته سالاری و تغییرات گسترده این است که مثلا یک مولوی بیسواد از هلمند برود والی غور شود و مولوی کم سواد دیگر رییس تدارکات و محیط زیست و یک اداره مسلکی. در حالیکه این تعیینات در واقع تغییر وضعیت حکومت طالبان و یک اداره نه که فقط تبدیل مهره های طالبان برای تبعیت از رهبر این گروه است.

همه متوجه هستند که طالبان همچنان تحت فشار جامعه جهانی قرار دارند مبنی بر این‌که برای تامین حقوق زنان و ایجاد حکومت همگان و مبتنی بر اراده جمعی تن دهند؛ اما این گروه مانند دور اول حاکمیت شان به هیچ چیزی جز سلطه قومی تحت عنوان دین باورمند نیستند.
البته نکته مورد توجه هم این است که فارغ از تعییناتی که هرازگاهی صورت می‌گیرد، این گروه همواره دو وزیر دست نشانده تاجیک و ازبک و یکی دو معین هزاره را نمایندگان اقوام دیگر در حکومت شان معرفی نموده و حکومت شان را همه شمول می گویند.
در حالی‌که اصل همه شمول بودن، تمکین به خواست های مردم، شراکت اقوام و مذاهب در قدرت و برآورده ساختن حقوق اقوام و اقلیت ها و مذاهب و… در عین تضمین های اساسی به جهان منجمله قطع رابطه با گروه های تروریستی است. اما طالبان و رهبر این گروه همچنان به مسیر باطل حکومت قومی شان با سواستفاده از دین و مذهب ادامه می دهند.

همچنین بخوانید: سی‌ان‌ان: قومگرایی افراطی پشتونی طالبان دیگر اقوام را به سوی داعش می‌راند

با تعیینات گسترده ملاها و مولوی‌ها در تمام ادارات و به اصطلاح تغییرات که هرازگاهی رهبر طالبان در سمت‌ها اعمال می‌کند، این کارها در واقع به تجاهل زدن خود و فرار از حقیقت می باشد. زیرا خواست مردم و جهان از طالبان مشخص و معلوم است و این‌که این گروه بر اراده جمعی وقعی گذاشته و حقوق اقلیت ها، اقوام، گروه ها، مذاهب و اقشار مختلف اجتماعی را در مناصب مختلف سیاسی و اجتماعی و… در نظر گرفته و آن را عملی کند. مهمترین خواست هم مراجعه به آرا مردم است. رهبر طالبان این نکته را متوجه باشد که نیرنگ های سیاسی امروز مانند جابجایی سریع و تغییرات و تعیینات که به ظاهر شایسته سالارانه نمایش داده می شود اما همان ملا سالاری همیشگی است، جواب نمی دهد و این مسئله برای خیلی ها رو شده و دیکر مباحث پیش پا افتاده ای است که نمی شود با این سلاح به سراغ فریب مردم و یا جامعه جهانی رفت. چون با توجه به ساختار موجود و ملا سالاری، تا زمانی که این مسئله اصلاح نشود و طالبان به شکل اساسی و درست و مبتنی بر مفاد نوشته شده و قوانین بر ایجاد اداره کارآمد که در آن حقوق مردم، ارزش های دمکراتیک، آزادی های مدنی و سیاسی و اجتماعی مردم تامین نشده و حقوق تمام اقوام و اقلیت ها محقق نگردد؛ هرگز با تعیین و تبدیل چند ملا به جای ملای دیگر طالبان مشروعیت ندارند. کاری که هرگز در حاکمیت طالبان صورت نخواهد گرفت.

از جانب دیگر ملا سالاری و حکومت یک‌دست قومی طالبان همان قدر که در کوتاه مدت به نفع این گروه است؛ در دراز مدت دقیقا برعکس و به زیان طالبان می باشد. اگر به تاریخ و حکومت‌های توتالیتر نگاه کنیم، به درستی می بینیم که حکومت‌های یک‌دست و سرکوب‌گر در کوتاه مدت توانسته که سلطه خود را تحمیل کند، اما در دراز مدت فارغ از گروه‌ها و سازمان‌های مخالف، توسط مردم و نافرمانی‌های مدنی فروریخته و نابود شده اند.
امروز هم طالبان به این روند حکومت داری که مبتنی بر فرمان‌ها و سلطه قومی و ملا سالاری است، می تواند چند صباحی با خشونت و سرکوب حکومت کند، اما به هدف اصلی که همانا مشروعیت مردمی و جمعی و مقبولیت نزد عموم می باشد، نخواهند رسید و روزی نه چندان دیر، سرنگون خواهند شد.

همچنین بخوانید: تاشکند: طالبان به نشست اکو دعوت نشدند چون جهان آن‌ها را به رسمیت نمی‌شناسد

ضیا ضیایی

نوشته های مرتبط :