آخرین رویای دختران هم بر باد رفت؛ زنان و دختران جایی جز پستوی خانه ندارند

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
1403/09/13
10:37 ق.ظ
بازدید: 28

پایگاه خبری تحلیلی روایت : رسانه‌ها گزارش داده اند که رهبر طالبان به تازگی با صدور دستوری جدید، آموزش دختران در نهادهای پزشکی کشور را هم به طور رسمی ممنوع اعلام کرد. گفته شده این تصمیم که از تاریخ ۱۲ قوس/آذر اجرایی شده، به دستور هبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان اتخاذ شده و شامل تمام رشته‌های پزشکی/طبی از جمله قابلگی و پرستاری می‌شود. بر اساس این فرمان، دخترانی که در حال حاضر در نهادهای پزشکی مشغول به تحصیل بودند، به مدت نامشخصی از ادامه آموزش در این رشته‌ها محروم خواهند شد.

رسانه‌ها گزارش داده اند که رهبر طالبان به تازگی با صدور دستوری جدید، آموزش دختران در نهادهای پزشکی کشور را هم به طور رسمی ممنوع اعلام کرد.
گفته شده این تصمیم که از تاریخ ۱۲ قوس/آذر اجرایی شده، به دستور هبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان اتخاذ شده و شامل تمام رشته‌های پزشکی/طبی از جمله قابلگی و پرستاری می‌شود. بر اساس این فرمان، دخترانی که در حال حاضر در نهادهای پزشکی مشغول به تحصیل بودند، به مدت نامشخصی از ادامه آموزش در این رشته‌ها محروم خواهند شد.
بیش از سه سال قبل در ۲۷ سنبله سال ۱۴۰۰ کابینه سرپرست طالبان با فرمانی رفتن دختران از صنف‌های ششم تا دوازدهم را از مکتب رفتن منع کرد. البته این تصمیم حدود یک سال تنها شامل دانش آموزان دختر در مکاتب می‌شد، ولی سال گذشته در نهایت طالبان دانشگاه‌ها و دیگر آموزشگاه‌ها را نیز به روی دختران مسدود کردند.
از زمان ممنوعیت دختران از تعلیم و تحصیل، صدها شخصیت و نهاد ملی و بین المللی خواستار تجدید نظر و رفع ممنوعیت تعلیم و تحصیل شده‌اند. اما گروه حاکم نه تنها به هیچ کدام از درخواست‌ها به شمول خواسته‌های علما، شوراهای دینی داخلی و خارجی و بزرگان دینی وقعی نه نهاده‌اند بلکه روز به روز بر این قیودات و ممنوعیت‌ها افزوده است.
طالبان در مقابل این خواسته‌ها یک حرف گفته اند و آن هم این که شرایط برای حضور دختران در مکاتب و مراکز آموزشی فراهم نیست و این مشکل موقتی است و به محض این‌که رفع شود دختران به دروس شان خواهند رفت.
اینکه دختران دوسال از تعلیم و تحصیل به خاطر یک بهانه واهی محروم باشد، در هیچ منطقی نمی گنجد. هرچند همه متوجه شده اند که ممنوعیت دختران از مکاتب و تصمیم اخیر طالبان که حتی دختران را از آموزش‌های پزشکی ممنوع کرده اند، چند دلیل عمده دارد.
نخست این‌که بسیاری می دانند که حاکمیت (طالبان) از گروه‌های متنوع با عقاید مختلف تندروانه تشکیل شده است. افراد و گروه‌هایی در بدنه حکومت طالبان حضور دارند که به شدت مواضع افراط گرایانه در زمینه‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی و… از جمله در زمینه زنان دارند. این دیدگاه‌ها و رویکردها در عقیده‌ی کوچکترین سرباز تا رده‌های رهبری این گروه وجود دارد. بدون شک تعدادی از اعضای بلند رتبه طالبان با تعلیم و تحصیل زنان در زمینه فراگیری علوم معاصر مخالف‌اند و بنابر این تا وقتی که این‌گونه افراد در رده‌های تصمیم‌گیری حضور داشته باشند، رفع ممنوعیت تحصیل و تعلیم دختران دشوار است.
از جانب دیگر، وقایع اتفاق افتاده در جهان از جمله انتخابات امریکا و همچنین وقایع اتفاق افتاده و تصامیم مانند محکومیت طالبان از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل و اخیرا هم بحث صدور حکم از سوی دیوان کیفری بین المللی لاهه می تواند از عوامل دیگر تاثیر گذار بر تصمیم طالبان باشد. طالبان برای این‌که در مقابل فشارها بعدی ابزاری برای معامله داشته باشند، به نظر می رسد بعضی از این سخت‌گیری ها را اعمال کرده است. هرچند این مسئله یکی از دلایل می تواند باشد.
از سویی دیگر اعمال محدودیت بر زنان و تشدید آن از سوی طالبان، یک بعد آن ناشی از تفکر قبیلوی زن ستیزانه طالبان می باشد. رویکرد قبیله‌گرایی مبتنی بر تعصب قبیلوی افراط‌گرایانه در میان مناطق که خواستگاه طالبان هستند، بیشتر از مناطق دیگر است. وقتی به میزان مشارکت دختران در امتحانات کانکور سال‌های گذشته در خوست، پکتیا، زابل، قندهار و هلمند‌ نگاه کنیم، می‌بینیم که به صورت انگشت‌شمار دختران در امتحانات شرکت می‌کردند که رویکرد متعصبانه قبیلوی را نسبت به زنان و دختران نشان می‌دهد. بنابراین امروز اگر گروه حاکم مخالف تعلیم و تحصیل دختران و حضور زنان در جوامع هست، این ایده برمی‌گردد به گرایش فکری قبیلوی آنان که زن در این تفکر جایی در مکتب و دانشگاه ندارد. به نظر مهمترین دلیل وضع محدودیت بر زنان ناشی از همین تفکر و رویکرد است.
متاسفانه در بیش از سه سال گذشته در حالی‌که از مسدود کردن مکاتب دخترانه گروه حاکم حسابی از دنیا امتیاز گرفته و امروز هم با این اهرم فشار در صدد امتیاز گیری بیشتر می باشد، اما برای بسیاری این مسئله ثابت شده که حتی اگر تمام امتیازات از سوی جامعه جهانی به طالبان داده شود، بازهم طالبان با توجه به دیدگاه قبیلوی و قرائت دینی افراطی به نظر نمی رسد که مکاتب و دانشگاه‌های دخترانه را طوریکه همه دختران آزادانه حق داشته باشند به مکاتب و دانشگاه‌ها بروند، بازگشایی کنند. زیرا آنچه مقامات طالبان راجع به مکتب رفتن دختران می‌گویند تلویحا این است که؛ یعنی مکتب رفتن دختران جوان برخلاف فرهنگ پذیرفته شده “افغانی” می باشد. بنابر این به نظر می رسد یک بخشی از تصمیم طالبان برای امتیازگیری است.بنابر این در نتیجه این‌که ممنوعیت و محرومیت دختران در تعلیم و تحصیل هم عامل فکری و افراط‌گرایانه دارد. هم گرایش متعصبانه قبیلوی و ساختار حاکم جامعه در مناطق مشخص افغانستان دخیل است و هم عاملی که می‌تواند از زنان و دختران به عنوان ابزاری برای معامله با جهان استفاده شود، می‌تواند مطرح باشد. بنابر این عوامل است که دختران را از تعلیم و تحصیل محروم و زنان را از حضور در اجتماع بازداشته است.

همچنین بخوانید: چرا طالبان به دنبال اسلحه‌ هسته‌ای هستند؟

نوشته های مرتبط :