افغانستان سرزمین و جغرافیایست، که با داشتن فرهنگهای متنوع، مردم مختلفالملیت و حتی تنوع مذهبی، معرف خویش در میان ملل جهان بودهاست، اگر کسی این تنوع قومی، زبانی، فرهنگی و مذهبی را انکار میکند، در واقع از کلیت افغانستان انکار کردهاست، حکومتها در افغانستان، در صد سال اخیر بر محور قومیت شکل گرفتند، نظامها بر مبنای قومیت دگرگون شدهاند و حتی جغرافیا امروز؛ بر محور اصلی جنوب و شمال، حکایت از قومی بودن افغانستان میکند، اما بحث اینجا چیزی دیگریست، نقش قومگرایی در سقوط آخرین نظام جمهوری در افغانستان، موضوع بحث ماست. ظهور هر فرايند اجتماعی يا تاريخی، موكول