سه موضع گیری در قبال جنگ طالبان و پاکستان؛ کدام درست است؟

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
1404/12/09
12:11 ب.ظ
بازدید: 8

پایگاه خبری تحلیلی روایت : در پی درگیری طالبان با نظامیان پاکستانی در چند روز گذشته که به جنگ مستقیم و متعاقب آن حملات هوایی گسترده پاکستان به ولایات کابل، قندهار، ننگرهار و… انجامید؛ این مسئله واکنش‌های گسترده و بعضاً متضادی را در میان مردم، سیاسیون، جوانان و فعالان کشور در پی داشته است. در این زمینه تقریباً سه موضع‌گیری متفاوت را شاهد بوده‌ایم که شکاف‌های عمیق جامعه را در قبال این مسئله نشان می دهد.

در پی درگیری طالبان با نظامیان پاکستانی در چند روز گذشته که به جنگ مستقیم و متعاقب آن حملات هوایی گسترده پاکستان به ولایات کابل، قندهار، ننگرهار و… انجامید؛ این مسئله واکنش‌های گسترده و بعضاً متضادی را در میان مردم، سیاسیون، جوانان و فعالان کشور در پی داشته است. در این زمینه تقریباً سه موضع‌گیری متفاوت را شاهد بوده‌ایم که شکاف‌های عمیق جامعه را در قبال این مسئله نشان می دهد.

همصدایی با طالبان به نام تجاوز به وطن؛ قوم‌محوری یا وطن‌پرستی؟
پس از اصرار طالبان افغان در حمایت از تی تی پی و متعاقب آن حملات هوایی پاکستان به کابل، قندهار و پکتیا، اکثریت مطلق چهره‌های سرشناس پشتون‌زبان از طیف‌های مختلف سیاسی در کنار طالبان ایستادند. حامد کرزی، محمد حنیف اتمر، فضل هادی مسلمیار و حلقه‌های نزدیک به اشرف غنی، فارغ از انتقادات سطحی شان از طالبان، این حملات را «تجاوز آشکار به خاک وطن» خواندند. این طیف سیاسی با نادیده گرفتن اعمال و رویکردهای دشمنانه طالبان در قبال پاکستان، خواستار دفاع ملی در کنار طالبان شده و مدعی وطن‌پرستی هستند، در حالی که واقعیت آن است که تحرکات مرزی طالبان، حمایت آنان از تحریک طالبان پاکستان (ت‌ت‌پ) و دست دادن به هند برای فشار بر پاکستان، مستقیماً منجر به این وضعیت شده است. این موضع‌گیری یکپارچه، بیش از آنکه ریشه در دفاع از مشروعیت طالبان داشته باشد، ناظر به حساسیت‌های قومی پشتون‌ها نسبت به خط دیورند و پشتونستان خواهی و این داعیه است.

محکومیت حمله و مقصر دانستن طالبان؛ روایت فارسی‌زبانان و قربانیان
در نقطه مقابل، اکثریت فارسی‌زبان و نیز کسانی که درد و رنج وارده از سوی طالبان را حس کرده‌اند، ضمن محکومیت شدید حملات هوایی پاکستان به عنوان نقض حاکمیت ملی، صراحتاً طالبان را عامل اصلی این بحران معرفی می‌کنند. آنان تأکید دارند که تحرکات مرزی طالبان و حمایت این گروه از تحریک طالبان پاکستان (ت‌ت‌پ) بهانه تجاوز را به دست اسلام‌آباد داده است. این افراد با نگاهی تاریخی و دوراندیشانه، معتقد است که سیاست‌های توسعه‌طلبانه طالبان و عدم پایبندی آن‌ها به تعهدات امنیتی، افغانستان را به صحنه رویارویی نظامی با همسایگان تبدیل کرده است.

همچنین بخوانید: کشته شدن ۱۱ شبه‌ نظامی در مرز افغانستان و پاکستان

سکوت معنادار یا حمایت ضمنی از پاکستان
سومین موضع که بیشتر در میان قربانیان جنگ‌های طالبان دیده می‌شود، با سکوت معنادار_ حمایت ضمنی از اقدام پاکستان در سرکوب طالبان همراه است. این طیف که عمدتاً درد و رنج وارده از سوی طالبان را حس کرده‌اند، بر این باورند که طالبان با ایدئولوژی تکفیری و خشونت‌طلب خود، با هر ابزاری ولو نیروی خارجی و حتی اشغال افغانستان باید سرنگون شوند. این گروه معتقد است که هرگونه همصدایی با طالبان، تنها به توجیه خشونت و ادامه سلطه این گروه بر افغانستان منجر خواهد شد.

خلاصه سخن این که؛ در میان سه موضع‌گیری مطرح شده، دیدگاه دوم یعنی «محکومیت تجاوز پاکستان و مقصر دانستن طالبان» بیشتر است. زیرا این موضع ضمن حفظ حاکمیت ملی و رد مداخله خارجی، ریشه بحران را در ماهیت خشونت‌طلب و سیاست‌های ماجراجویانه طالبان می‌داند. این دیدگاه می گوید که تنها با نفی طالبان و قطع حمایت از تروریسم می‌توان از تکرار فاجعه و تبدیل افغانستان به میدان رویارویی همسایگان جلوگیری کرد.

نوشته های مرتبط :