در لزوم به رسمیت‌شناسیِ گناهانِ پدران

دسته: تاریخ, تحلیل, هویت
نویسنده: تحریریه روایت
1402/02/09
12:07 ب.ظ
بازدید: 4

همه ساله وقتی ۷ و ۸ ثور می‌رسد، شبکه‌های اجتماعی در افغانستان به میدانِ دوئل هواداران حزب دموکراتیک خلق و مجاهدین تبدیل می‌شود و باری دیگر شروع می‌کنند به تکرار همان اتهاماتِ قدیمی علیه همدیگر. چیزی که در این میان کم‌تر دیده می‌شود ابراز تاسف، تاثر و پشیمانی از جنایاتی است که پس از هفت و هشت ثور اتفاق افتاد و تا هنوز کشورِ ما در آتش آن می‌سوزد.

هفت ثور ۱۳۵۷در تاریخ افغانستان متاسفانه روز شوم و یوم‌النکبتی است که در آن روز رژیم استالینی حزب دموکراتیک خلق به قدرت رسید. حزب دموکراتیک خلق افغانستان تنها در سالِ نخست حاکمیتِ خود نزدیک به ۱۷ هزار نفر را به روش‌های استالینی کشت و اعدام کرد. جرم آن‌ها هم چیزی دیگری نبود، جز دگراندیشی.

هنوز که هنوز است مردم افغانستان سازمان خاد و اگسا را به عنوان مخوف‌ترین نهادهای شکنجه‌گر تاریخ کشور می‌شناسند. این‌که این حزب با دعوت از اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان عملا کشور به میدانِ جنگ دو ابرقدرت تبدیل کرد، خیانت بزرگ دیگری است که نمی‌توان از آن چشم پوشید.

هفت ثور اگر یادآور به قدرت رسیدن حکومت ستم‌گر و پولیسی در افغانستان است، هشت ثور نیز روزی است که جنگ‌های تنظیمی در کشور راه افتاد و کابُل با موشک‌پراکنی‌های احزاب جهادی به ویرانه مبدل گردید.

من فکر می‌کنم راه درست برای نسلِ جوان ما این است که نباید از هیچ کدام جناح‌های هفت و هشت ثور طرف‌داری کنند. ما باید از گذشته‌ی جنایات‌بار کشور عبور کنیم. و این ممکن نیست مگر با به رسمیت‌شناسی گناهان پدران ما و تسویه حساب با گذشته.

همچنین بخوانید: نقدی بر مطلبی در هشت صبح؛ نقش داستان‌های ماوراءالطبیعی در جنگ

ما اگر می‌خواهیم که به همبستگی ملی دست یابیم و دیگر هرگز آن جنایات تکرار نشوند، نیاز است که با گذشته تسویه حساب کنیم. امروزه اگر در میانِ تمام کشورهای اروپایی، آلمان بیش‌تر از بقیه از خطر فاشیسم و نئوفاشیست‌ها مصوون است، علتش همان پروسه‌ی «فِرگانگِنهایتس آئوفاربایتونگ» یا پروسه‌ی «تسویه حساب با گذشته» است که پس از پایان جنگ جهانی دوم در هر دو بخش شرقی و غربی آن با جدیتِ تمام دنبال شد. تا پیش از آغازِ این پروسه، اکثر آلمانیان خود را قربانی می‌پنداشتند و پدران خود را قهرمان؛ آن هم قهرمانانی که به زعم آن‌ها در یک جنگ میهنی علیه نفوذ اتحاد جماهیر شوروی کشته شده بودند. وقتی پروسه «تسویه حساب با گذشته» آغاز و نمایشگاه‌هایی مانند «نمایشگاه ورماخت» برگزار گردید، اکثر آلمانی‌ها با چهره‌های جنایت‌کارانه‌ی پدران شان آشنا شدند و آهسته آهسته «گناهان پدران» خود را به رسمیت شناختند.

ما نیز در افغانستان برای عبور از گذشته، نیاز به تسویه حساب با آن و به رسمیت‌شناسی «گناهان پدران» ما داریم. اما متاسفانه دیده می‌شود که نسلِ جوان ما در افغانستان هنوز در این تصور کاذب غرق‌اند که پدران شان خیلی قهرمان بوده‌اند. تا ما چنین تصوری از گذشته داشته باشیم، امکان ندارد که یک آینده صلح‌آمیز برای کشور رقم بزنیم.