جریانهای مخالف طالبان در اعلامیهی مشترک از دبیرکل سازمان ملل و اشتراککنندگان نشست آتی دوحه خواستهاند که با زمینهسازی حضور همهی طرفهای سیاسی در این نشست، فرصتی را مهیا کنند که از طریق روند فراگیر ملی، وضعیت کنونی متحول و زمینهی شکلگیری دولت قانونی برخاسته از ارادهی مردم افغانستان فراهم گردد و بحران جاری در کشور پایان یابد.
این اعلامیه امروز (پنجشنبه، ۲۶ دلو) منتشر شده است و پای آن اسامی جبهات نظامی مخالف طالبان، جنبشهای اعتراضی زنان، هشت حزب و چندین شورا درج شده است. احزاب جمعیت اسلامی، وحدت، جنبش ملی، اسلامی، دعوت و «شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان» از جمله امضاکنندگان این اعلامیه گفته شده است.
این جریانها گفتهاند که افغانستان در پانزدهم آگست ۲۰۲۱ بر اساس توطئهی داخلی و بینالمللی به طالبان تحویل داده شد که در نتیجهی آن نظام سیاسی از هم پاشید، حکومتداری تعطیل شد و گروه طالبان «بهصورت جابرانه و غیرمشروع بر افغانستان مسلط شد».
مخالفان طالبان این گروه را متهم به نقض موازین حقوق بشری کرده و گفتهاند که با دعوت از طالبان در تمامی نشستهای بینالمللی، از جمله نشست سازمان ملل در قطر، نه تنها نمایندگی از افغانستان صورت نمیگیرد که به آنان جسارت میبخشد که بیشتر از پیش به رفتارهای خشونتبار شان ادامه دهند.
این جریانها افزودهاند: «ما درحالیکه از بنیاد با اینگونه رفتارهای گروه طالبان و ماهیت فکری آنان در تقابل قرار داریم، به این عقیده هستیم که حق دفاع از مادروطن چه در مبارزات مدنی و میدانی، مشروع و محفوظ است و در عین حال اولویت میدهیم که بحران کشور از طریق گفتوگو حل گردد.»
با اینحال، در اعلامیهی جریانهای سیاسی مخالف طالبان از دبیرکل سازمان ملل متحد و اشتراککنندگان نشست مشورتی این سازمان در دوحه خواسته شده است: «با زمینهسازی حضور همهی طرفهای سیاسی ذینفع افغانستان در نشست آتی آن سازمان، فرصت آن مهیا گردد که از طریق پروسهی فراگیر ملی، وضعیت کنونی متحول و زمینهی شکلگیری دولت قانونی برخاسته از ارادهی مردم افغانستان فراهم گردد تا به بحرانهای جاری در کشور ما نقطهی پایان گذاشته شود.»
دومین نشست نمایندگان ویژهی کشورها در امور افغانستان قرار است به روزهای ۱۸ و ۱۹ ماه جاری میلادی در دوحه برگزار شود.
این نشست با میزبانی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد برگزار میشود و در آن پیشنهادات گزارش «ارزیابی مستقل افغانستان» بر اساس قطعنامهی ۲۷۲۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد بررسی میشود.
هدف از برگزاری این نشست «بحث در مورد چگونگی رویکرد افزایش مشارکت بینالمللی دربارهی افغانستان بهگونهی منسجم، هماهنگ و ساختارمند با درنظرگرفتن توصیههای ارزیابی مستقل افغانستان» گفته شده است.
تعیین نمایندهی ویژه از سوی دبیرکل سازمان ملل از دستور کار این نشست است.
طالبان نیز در این نشست دعوت شده، اما اشتراک خود را مشروط کردهاند.
امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجهی طالبان گفته است درصورتیکه در نشست دوحه فرصت رایزنی میان این گروه و سازمان ملل متحد در رابطه به همهی موضوعات فراهم شود و این گروه بتواند از افغانستان نمایندگی کند، در اینصورت این نشست یک فرصت خوب است.
جریانهای مخالف طالبان اما گفتهاند که شرط موفقیت نشست دوحه نیازمند درنظرداشت خواستههای مردم، همکاری جریانهای مؤثر سیاسی و طرفهای ذینفع و اجتناب از هر نوع تعامل سیاسی-دیپلماتیک با گروه طالبان در غیاب مردم افغانستان است.
جریانهای سیاسی مخالف طالبان تداوم همکاریهای بشردوستانه به مردم افغانستان را یک امر حیاتی دانسته، اما گفته است که همکاریهای بشردوستانه به مردم فقیر و همکاری اقتصادی با گروه تروریستی طالبان دو امر جدا از هم است.
این جریانها گفتهاند که در چنین شرایط، هرنوع همکاری با گروه طالبان هیچ نوع سودی به حال مردم افغانستان نداشته و برعکس این گروه را در مسیر انحراف از اصول انسانی تقویت خواهد کرد.
مخالفان تأکید کردهاند که توجه سازمان ملل متحد و سایر نهادهای امدادرسان به تفکیک موشکافانهی همکاریهای بشردوستانه به مردم افغانستان از کمک به گروه طالبان یک امر ضروری و خواست مشروع مردم افغانستان است.
آنان دربارهی احتمال دسترسی گروه طالبان به صندوق امانی داراییهای مردم افغانستان نیز ابراز نگرانی کردهاند.
