طالبان و توهم پیروزی

دسته: تحلیل
نویسنده: تحریریه روایت
1401/12/20
2:36 ب.ظ
بازدید: 1

در چند روز اخیر، شهر مزار شریف، مرکز ولایت بلخ، شاهد دو حمله تروریستی بود که یکی آن در دفتر مقام ولایت بلخ اتفاق افتاد و جان والی طالبان را گرفت و دومی در دفتر مرکز فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی تبیان.

آن‌چه که امروزه در افغانستانِ زیر سلطه‌ی طالبان می‌گذرد، مرا به یاد رویدادهای تروریستی می‌اندازد که در دوره‌ی جمهوریت پس از سال ۲۰۰۴ در افغانستان اوج گرفت.

آمریکایی‌ها وقتی در سال ۲۰۰۱ به افغانستان لشکرکشی کردند، چند هفته پس پس از سرنگونی طالبان اعلام پیروزی نمودند. تا سالِ ۲۰۰۴ از بوش شروع تا رامسفلد، وزیر دفاع آمریکا، در هر کنفرانسِ مطبوعاتی که حضور می‌یافتند، کارِ طالبان را پایان یافته خوانده و اعلامِ پیروزی می‌کردند. شش هفته پس از حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان، ارتشِ آمریکا حتا آماده نبود که تجهیزات کالاشویی به بگرام بفرستد؛ به گونه‌ای که سربازان آمریکایی حاضر در افغانستان لباس‌های کثیف خود را با هلیکوپتر به یکی از پایگاه‌های نظامی آن کشور به ازبکستان می‌فرستادند، چون آن‌ها تصور می‌کردند که جنگ افغانستان برای همیشه پایان یافته و به زودی به کشور خود برمی‌گردند. لنس بیکر یکی از کارشناسان اطلاعاتی ارتش آمریکا می‌گوید که همه می‌گفتند «واحدی که تحت اختیارم بود، یعنی لشکر دهم کوهستان، دیگر کاری در افغانستان ندارد. کار تمام شده است و وقت آن رسیده که اعضای آن به خانه برگردند.» بوش که خیال می‌کرد پیروز شده است، آن قدر افغانستان برایش کم اهمیت شده بود که حتا نام فرمانده جنگ در این کشور را فراموش کرده بود.

پس از سال ۲۰۰۴ آهسته آهسته دیده شد که این پیروزی یک «پیروزی خیالی» است و کم کم موجی از حملات انتحاری و انفجاری و شورش‌های مسلحانه افغانستان را فراگرفت و تا این‌که طالبان دوباره در سال ۲۰۲۱ آمریکا را شکست داده و به قدرت برگشتند.

همچنین بخوانید: دختری به دنبال رویاها؛ از انتظاری تا نومیدی در گشایش مکتب ها (پایان)

پس از به قدرت‌رسیدن طالبان در اکتبر ۲۰۲۱، دیده می‌شود که این گروه نیز دچار همان توهمات و خیالات گردیده است که آمریکا در ۲۰۰۱ گردیده بود. همان طوری که آمریکا در سال ۲۰۰۱ فکر می‌کرد که پیروز شده و به همین خاطر نیازی به دعوت طالبان در کنفرانس بُن نمی‌دید، در حال حاضر طالبان نیز فکر می‌کنند که برای همیشه پیروز شده‌اند و نیازی به تشکیلِ حکومت فراگیر نیست. اما واقعیت این است که اگر طالبان به چشم بصیرت و دوراندیشی نگاه کنند تازه در آغاز جنگ قرار دارند نه در مرحله‌ی اعلام پیروزی. حملاتی که امروزه از بلخ تا کابل اتفاق می‌افتد نشان‌دهنده‌ی آغاز مرحله‌ی دیگری از جنگ است. در حال حاضر این حملات را داعش سازمان‌دهی می‌کند. احتمال این‌که در بهار سال آینده جناح‌های مخالف طالبان نیز مقاومت مسلحانه کنند وجود دارد. در آن صورت طالبان طعم پیروزی خیالی شان را خواهند چشید و متوجه خواهند که آن‌ها در اکتبر ۲۰۲۱ پیروز نه بلکه وارد مرحله‌ی دیگری از جنگ شده‌اند.

من تا جایی که با تاریخ افغانستان آشنایی دارم می‌توانم به قطع و یقین بگویم که در افغانستان پیروزی نظامی ممکن نیست. هیچ گروهی تا هنوز در افغانستان از لحاظ نظامی پیروز نگردیده است. پیروزی سیاسی اما ممکن است و آن نیز در صورتی که یک حکومت فراگیر و دارای قاعده‌ی وسیع شکل بگیرد؛ حکومتی که بی‌اعتمادی ملی را از میان بردارد و همه‌ی اقوام در آن مشارکت داشته باشد. با وجود آن‌که همه جهان و کشورهای منطقه یکی از شروط به رسمیت‌شناسی حکومت طالبان را تشکیل حکومت فراگیر خوانده‌اند، اما این گروه که سرمست از باده‌ی پیروزی خیالی‌اند، هنوز به این مطالبه تن نداده‌اند. اگر حکومت فراگیر در افغانستان تشکیل نشود، افغانستان بار دیگر وارد جنگ‌های خانمانسوز خواهد شد. علایم این جنگ در حال حاضر بروز کرده است.

همچنین بخوانید: ادعای «خودکفایی در علم» نشانه جهل است

نوشته های مرتبط :