آیا امیدی به بازگشایی مکاتب دخترانه نیست؟

دسته: تحلیل
نویسنده: غلام‌رضا سادات
1403/01/02
1:18 ب.ظ
بازدید: 28

پایگاه خبری تحلیلی روایت : روز گذشته هم در مراسم نواختن زنگ مکتب در لیسه امانی شهر کابل، مقامات و مسئولان ارشد گروه طالبان درحالی‌که هیچ اشاره‌ای به عدم حضور دختران و ممانعت آنان از تعلیم و تحصیل نکردند، در ادعای مسخره‌ای مدعی شدند که “علم و دانش اساس خودکفایی کشور بوده و ما (طالبان) متعهد هستیم تا روشنایی علم را به تمام نقاط کشور برسانیم”. حالا این‌که بدون اجازه به دختران برای آموزش در مکاتب و دانشگاه‌ها، چگونه علم و دانش در سراسر کشور گسترده شود، ادعای است که سران گروه متحجر حاکم با عوام‌فریبی مطرح کرده‌اند.

زنگ مکتب امسال هم از سوی سران گروه طالبان در حالی نواخته شد که حدود نیمی از دانش‌آموزان کشور (دختران) حق ندارند به مکتب بروند.

طبق تقویم سال‌های گذشته، سوم حمل، «روز معارف» در افغانستان بود؛ اما طالبان در دو سال اخیر، آغاز سال جدید تعلیمی را به خاطر کم‌رنگ ساختن جشن باستانی نوروز، روز (اول حمل) قرار داده‌اند. البته در این دو سال مراسم‌های هم که برای آغاز سال تعلیمی گرفته‌اند، هیچ کارمند معارف یا آموزگار زن و یا دانش‌آموز دختر حضور نداشته است.

بیش از ۹۰۰ روز می‌شود که کابینه گروه طالبان بافرمانی، رفتن دختران بالاتر از صنف ششم را از مکتب رفتن منع کردند، البته این تصمیم حدود یک سال تنها شامل متعلمان دختر در مکاتب می‌شد، ولی چند ماه بعد درنهایت طالبان دانشگاه‌ها و دیگر آموزشگاه‌ها را نیز بر روی دختران مسدود کردند.

از زمان ممنوعیت دختران از تعلیم و تحصیل، هزاران شخصیت و نهاد ملی و بین‌المللی خواستار برداشتن ممنوعیت تعلیم و تحصیل دختران شده‌اند؛ اما طالبان به هیچ‌کدام از درخواست‌ها به شمول خواسته‌های علما، شوراهای دینی داخلی و خارجی و بزرگان دینی وقعی نه نهاده‌اند.

روز گذشته هم در مراسم نواختن زنگ مکتب در لیسه امانی شهر کابل، مقامات و مسئولان ارشد گروه طالبان درحالی‌که هیچ اشاره‌ای به عدم حضور دختران و ممانعت آنان از تعلیم و تحصیل نکردند، در ادعای مسخره‌ای مدعی شدند که “علم و دانش اساس خودکفایی کشور بوده و ما (طالبان) متعهد هستیم تا روشنایی علم را به تمام نقاط کشور برسانیم”. حالا این‌که بدون اجازه به دختران برای آموزش در مکاتب و دانشگاه‌ها، چگونه علم و دانش در سراسر کشور گسترده شود، ادعای است که سران گروه متحجر حاکم با عوام‌فریبی مطرح کرده‌اند.

همچنین بخوانید: جایگاه سمرقند و بخارا در میان جهادگرایان افغانستان

بااین‌وجود و با توجه به اتفاقات و موضع‌گیری متناقض و سردرگم کننده، سران طالبان و کم‌اهمیت جلوه دادن زنان و دختران در ساختار اجتماع اعم از تعلیم، تحصیل، کار و فعالیت‌های دیگر، اگر یک نکته و اینکه “طالبان احتمالاً به خاطر امتیاز گیری از جامعه جهانی و به خاطر شناخت از سوی کشورها و سازمان‌های بین‌المللی و همچنین دریافت‌ کمک‌ها، از زنان به‌عنوان ابزار استفاده می‌کند”. در نظر نگیریم، احتمال بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها بر روی دختران وطن بسیار اندک و حتی صفر است؛ زیرا دلیل غیرمنطقی آن‌ها “اصلاح ساختار و مواد آموزشی جریان دارد”، مگر می‌تواند بیشتر از ۳۰ ماه زمان ببرد و به قولی بیشتر ۹۰۰ روز طول بکشد و به نتیجه نرسد؟!

البته دیدگاه نویسنده بر این است که هرچند زنان و دختران کشور با توجه به نگرش قبیله‌‌یی طالبان از جایگاه‌ هم‌تراز با مردان برخوردار نیستند، ولی این‌که سران این گروه با توجه به فشارهای جامعه بین‌المللی و این‌که بازگشایی مکاتب را امروز و فردا می‌کنند، درواقع از زنان به‌عنوان ابزاری تحت‌فشار قرار دادن جامعه جهانی استفاده می‌کنند به مشروعیت دست یابند.

نکته آخر این‌که ممنوعیت و محرومیت دختران از تعلیم و تحصیل از سوی طالبان، هرچند که با امتیاز گیری از جهان گره‌خورده، ولی نگاه فکری و افراط‌گرایانه در کنار گرایش متعصبانه‌ی قبیله‌یی و ساختار حاکم که طالبان در آن بزرگ‌شده‌اند دخیل است. یعنی برای طالبان، به‌قول‌معروف چه دیوار کوتاه‌تر از زنان که از آنان برای امتیاز گیری استفاده کنند؛ زیرا از دید طالبان و تفکر آنان زنان که جز خانه‌داری و زادوولد، نمی‌تواند مسئولیتی در جامعه داشته باشد. حالا که دیگران اصرار بر تأمین حقوق اساسی آنان دارند، از آن به‌عنوان وسیله‌ی معامله استفاده کنند.

همچنین بخوانید: روز جهانی حقوق بشر؛ فایق: حقوق و آزادی‌های بنیادی مردم افغانستان نقض شده است

با توجه به موضع‌گیری‌های بی‌خاصیت و عدم اهتمام گروه طالبان به مسئله‌ی مهم مانند آموزش دختران، به نظر نمی‌رسد که طالبان با همین شرایط، به دختران کشور اجازه دهند که به مکاتب بروند. مگر این‌که اوضاع سیاسی عوض شود و تغییراتی اساسی به هر نحوی به میان آید.

نوشته های مرتبط :