دین

نگاه احزاب “رادیکال” به ساختار سیاسی در افغانستان/ جدال قدرت حزب اسلامی با جمعیت اسلامی

۱۴۰۲/۱۱/۲۵ 10:14 بدون دیدگاه

بعد از انقلاب ۵۷ و کودتای خونین جریان چپ در افغانستان؛ احزاب و گروه‌های جهادی به‌وجود آمده و در مقابل حاکمیت نظام کمونیستی اقدام ستیزجویانه و راه جهاد و مبارزه را به هدف “حفظ ارزش‌های اسلامی و احقاق حقوق ملت و تغییر ساختار دولت” در پیش گرفتند. مهمترین احزاب رادیکال در افغانستان حزب اسلامی حکمتیار و مولوی خالص، اتحاد اسلامی سیاف و انقلاب اسلامی مولوی محمدی بودند. این احزاب هم‌تراز با احزاب دیگر، برای آنچه حفظ ارزش‌ها در جامعه می‌نامیدند، به مبارزه‌ی مسلحانه پرداختند. در نتیجه این‌که بعد از چهار ده سال مبارزه، این جریانات رادیکال در کنار احزاب

خوارج هم قاری و مفسر قرآن بودند!

۱۴۰۲/۱۱/۲۴ 13:45 ۲ نظر

در اخبار خواندیم که محمدیعقوب عبدالرحمن، والی طالبان در سرپل، دستور داده است که برای کارمندان ادارات ملکی و نظامی آن ولایت دوره‌های دوماهه تفسیر قرآن برگزار گردد. والی طالبان گفته است که همه کارمندان این ولایت مکلف‌اند که به مدت دو ماه از ساعت ۸ تا ۹ صبح در کلاس‌های تفسیر قرآن شرکت کنند. این خبر را که خواندم، کارنامه‌ی خوارج یادم آمد. خوارج یکی از گروه‌های تندروی در صدر اسلام بود که مسلمانان را تکفیر می‌کرد و مباح‌الدم می‌خواند و می‌کُشت. در کتاب کامل مبرد آمده است که روزی عبدالله بن خباب در حالی که قرآن به گردن

اعتراف ملا هبت‌الله به فاصله میان طالبان و علما؟

۱۴۰۲/۱۱/۱۸ 12:29 بدون دیدگاه

دیروز یک پیام صوتی رهبر طالبان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که در آن انتقاد عالمان دین از خودش را «خلاف شریعت» خوانده و گفته است که این انتقادات تاثیر منفی بر رژیم مستقر در کشور می‌گذارد. در پیام صوتی رهبر طالبان آمده است: «این‌که در رسانه‌ها ظاهر می‌شوید و بر من دست تکان می‌دهید که امیرالمومنین چرا این کار را کردید یا این کار را نکردید، این خلاف شریعت است.» او گفته است که این انتقادها بی‌اعتمادی به بار می‌آورد و فاصله میان علما و حکومت طالبان را نشان می‌دهد. طالبان یک گروه قومی – مذهبی است که

آیا ملای برابری‌خواه داریم؟

۱۴۰۲/۱۱/۱۶ 12:07 ۱ دیدگاه

به دنبال نشر ویدیوی مولوی عبدالشکور از کندز در شبکه‌های اجتماعی، بسیاری‌ها با شگفتی اظهار کردند که در میانِ علمای افغانستان نیز چهره‌ای حضور داشته که دغدغه‌های هویتی و برابری‌طلبی دارد! تصورِ عامه بر این است که برای ملاها کم‌تر دغدغه‌های هویتی مطرح است و آن‌ها هرگونه پرداختن به موضوعات قومی و زبانی را تعصب می‌دانند. آن‌چه باعث خلق این تصور شده است، موضع‌گیری‌های علمای درباری در افغانستان است. علمای درباری در افغانستان همیشه جانبِ حکومت‌ها را گرفته و برای خشنودی حاکمان علیه مبارزان برابری‌خواهی فتوای جنگ و سرکوب صادر کرده‌اند. اما این تصور اشتباه است. آن‌هایی که

ملاهای افغانستان و دوراهی نیک و بد

۱۴۰۲/۱۱/۱۵ 13:26 بدون دیدگاه

زمانی که بحث آمد آمد دوباره‌ی طالبان مطرح شد، جمعی در افغانستان که تنها متعلق به یک قوم هم نبودند، چنان خوشحالی می‌کردند که انگار دارد تحول بزرگی در افغانستان که از دوصد سال به این‌سو پدیدار نشده بود، در حال وقوع است. این هلهله بیشتر از عالمان دین شروع شد و به بخش‌های دیگر جامعه سرایت کرد. بیشتر عالمان دینی افغانستان چنان با هیجان سخنرانی می‌کردند که گویا قرار است با آمدن طالب زندگی همه‌ ازاین‌رو به آن رو شود. در اکثر ولایت‌های افغانستان ملا‌ها پیش از خود طالبان پرچم آن‌ها را برافراشته بودند و پیش از اینکه

مولوی عطاءالحق فيضانی؛ انقلابی و نظریه‌پرداز خردگرای اسلامی

۱۴۰۲/۱۱/۱۵ 13:03 بدون دیدگاه

اين بار از محمدعطاءالله فيضاني، سخن داريم؛ از اسلام‌شناس خردگرایی كه در اوج حركات کمونیستی و ارایه‌ی فلسفه علمي آنان، اسلام را در پرتو دانش و خرد به معرفي گرفت و با تجهيز علمي جوانان مسلمان، ياوه‌هاي مخالفان را خط بطلان كشيد، از آزاده و انقلابي‌اي می‌گوییم كه با ترس، سازش، تسليم و معامله، بيگانه بود. از اسلام گفت و قاطعانه عمل كرد و سر درراه آرمان نهاد، تا نمادي باشد همه راهيان عقيده و جهاد را. از مبارزي سخن می‌گوییم كه نيازها و دردها را شناسایی كرد. بيداري علماي دين را عنوان نمود، از تربيه نسل جوان سخن

چرا واعظ‌زاده از طالبان انتقاد کرد؟

۱۴۰۲/۱۱/۱۴ 14:08 بدون دیدگاه

روز گذشته نشستی تحت عنوان “گردهمایی برای بررسی حوادث اخیر غرب کابل” با حضور شماری از علما، شخصیت‌ها و مردم غرب کابل در مسجد امام زمان دشت برچی برگزار شد. در این نشست، آیت‌الله واعظ‌زاده بهسودی که در روزهای نخست سلطه طالبان در کابل همراه با جعفر مهدوی و شماری از افراد دیگر، نشست حمایتی را به پیشواز از حاکمیت طالبان در کشور برگزار کرده بودند، روز گذشته در سخنان انتقادی از گروه طالبان، نقدهایی را برخلاف موضع‌گیری گذشته خود، به این گروه وارد کرد. وی در این همایش که شماری از مقامات میان رتبه طالبان نیز

درسی از تاریخ؛ هر که با علما درافتاد، برافتاد!

۱۴۰۲/۱۱/۰۹ 12:21 بدون دیدگاه

دی‌شب در باره‌ی چگونگی ظهور و انقراض سلسله سامانیان می‌خواندم. سامانیان یک دودمان تاجیک‌تباری بود که از سال ۸۱۹ میلادی تا سال ۹۹۹ میلادی در ایران و آسیای میانه حکم‌رانی کردند. پایتخت امارت سامانیان شهر بخارا بود. نام این خانواده در تاریخ با علم‌دوستی و فرهنگ‌پروری گره خورده است. در باره علم‌دوستی این خانواده آورده‌اند که دربار آن‌ها مرکز تجمع علماء، دانش‌مندان، شاعران و ادیبان بود و با حمایتی که این سلسله از آن‌ها انجام می‌دادند، بخارا به همایشگاه اصحاب علم و ادب مبدل شده بود. عصر سامانیان را عصر رنسانس فرهنگی ایران نیز می‌نامند. زیرا با حمایت‌هایی که

روزگار آشفته اسماعیلیان افغانستان

۱۴۰۲/۱۱/۰۳ 15:54 بدون دیدگاه

در دو سال اخیر مواردی از تلاش طالبان برای دعوت اسماعیلی‌های افغانستان به کیش مسلمانی مشاهده شده است. این در حالی است که اسماعیلیان در تاریخ اسلام نه تنها از مسلمانان متقدم به شمار می‌روند بلکه این شاخه از شیعیان از نگاه عقیدتی نیز تاریخ درخشانی دارند. پس از شهادت امام جعفر صادق(ع) در قرن دوم هجری عده‌ای از شیعیان، «اسماعیل» فرزند امام را به‌عنوان جانشین او معرفی کردند اما قول مشهور این است که اسماعیل در زمان امام جعفر صادق وفات کرده بود. هر چه بود، پیروان اسماعیل به زودی قوی شدند و قدرت گرفتند. آنان در قرن

«افضل جهاد» را ممنوع نکنید!

۱۴۰۲/۱۰/۳۰ 13:41 بدون دیدگاه

به تازه‌گی یک پیام صوتی ۲۰ دقیقه‌ای رهبر طالبان در رسانه‌ها منتشر شده است که در آن ملاهبت‌الله هر نوع انتقاد از فرمان‌های خود را ممنوع اعلام کرده است. در پیام صوتی ملا هبت‌الله آمده است: «وقتی امارت (طالبان) حکمی را صادر می‌کند، هیچ کسی نباید آن را نادیده بگیرد. اگر کسی با آن مخالفت می‌کند، به او اجازه داده نشود.» رهبر طالبان مدعی است که در افغانستان یک حکومت کاملاَ اسلامی را برقرار کرده است. این سخن رهبر طالبان اما نه تنها مخالف با موازین حقوق بشری و اصل آزادی بیان در دنیای مدرن است، بلکه مخالف آموزه‌های

مسجدهای دیروز و مسجدهای امروز

۱۴۰۲/۱۰/۲۷ 11:56 بدون دیدگاه

مسجد عبادت‌گاه مسلمانان در سرتاسر دنیا است. این عبادت‌گاه اغلب به خانه خدا نیز تشبیه شده است. مسجد مقام بالایی در میان مسلمانان دارد و از این رو، تلاش می‌کنند تا از کودکی به آن رفت و آمد داشته و هر خانواده‌ای تلاش می‌کند تا رابطه‌ای میان فرزند خود با مسجد بسازد. رابطه‌ای که نه تنها ظاهری بلکه تلاش می‌کنند جایگاه بلندی در دل تمام خانواده داشته باشد. مسلمانان باور دارند که مسجد اولین و آخرین راه است. به این معنی که وقتی کودکی تولد می‌شود این امام مسجد است که به گوش آن آذان می دهد

«لنگی افغانستان» از نماد عزت تا مایه‌ شر و ذلت!

۱۴۰۲/۱۰/۲۶ 11:17 بدون دیدگاه

هر جامعه و کشوری با توجه به عنعات و رسم و رواج ها و فرهنگ حاکم آن کشور، در کنار دیگر مسائل فرهنگی از نمادهای که مبیین معرفی آن کشور می‌باشد، برخوردار است. در افغانستان یکی از پوشش ها یا در واقع از نمادهای فرهنگی جامعه سنتی و تاریخی کشور که در قالب پوشش نیز مطرح بوده و استفاده می شود، لنگی همان دستاری است که مردمان کشور از گذشته های دور برسر می کردند. هرچند که در سال های پسین بنابر عوامل مختلف فرهنگی و جغرافیایی، میزان استفاده از لنگی (دستار) در افغانستان کم رنگ گردیده، ولی

شب یلدا؛مراسم فرهنگی یا مناسک دینی (۲)

۱۴۰۲/۰۹/۳۰ 09:54 بدون دیدگاه

دیدگاه موافقان تجلیل شب یلدا تعدادی از پژوهش گران دینی و معاصر باور دارند که تجلیل شب یلدا جایز است[۱] و به دلایلی از کتاب، معقول و قیاس استدلال می نمایند. کتاب یک : خداوند(ج) می فرماید « ولَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَٰذَا حَلَالٌ وَهَٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ » . [۲] « وبا هر دروغى كه به زبانتان مى‌آيد نگوييد: اين حلال است وآن حرام، تا بر خدا دروغ بسته باشيد. زيرا كسانى كه بر خداوند دروغ مى‌بندند رستگار نمى‌شوند.» خداوند مسلمانان را از تحلیل و

شب یلدا؛ مراسم فرهنگی یا مناسک دینی؟ (۱)

۱۴۰۲/۰۹/۲۹ 09:44 بدون دیدگاه

هر سال زمانی که در استانه فرارسیدن شب یلدا قرار می گیریم، جدال بی پایان در مورد مشروعیت و عدم مشروعیت تجلیل این شب در صفحات اجتماعی و رسانه های گروهی و منابر مساجد آغاز می گردد و مخالفان و موافقان در این باب سخنانی می گویند و یا مطالبی می نویسند. شاید یکی از ویژه گی های رسانه های گروهی و صفحات اجتماعی همین باشد که، زمینه ابراز نظر را برای همه گان مساعد گردانیده است، تا در هر مورد حرف بزنند و یا بنویسند. این فرصت از یک طرف خوب است و از طرفی آسیب آفرین؛ خوبی

واعظان عوام گرا

۱۴۰۲/۰۹/۲۸ 10:32 بدون دیدگاه

همانگونه که اوضاع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی در کشور ما ناگوار و وخیم است، اوضاع دینی نیز حال و روز خوشی ندارد. دین و دینداری در افغانستان دوران سختی را سپری می کند و اگر کار جدی صورت نگیرد، شاهد دین ستیزی و دین گریزی از یک طرف و افزایش افراطیت دینی از سوی دیگر خواهیم بود. اما در این وضعیت اسفبار، واعظان و مبلغان دینی در افغانستان تا حالا ندانسته اند و یا نمی خواهند بدانند که چگونه آگاهی دینی مردم را افزایش دهند و در ادبیات وعظ دینی تغییرات و اصلاحات بنیادی و اساسی بیاورند؛

پناه گاه های من در دشواری ها

۱۴۰۲/۰۹/۲۷ 10:22 بدون دیدگاه

آدم ها در زندگی با سختی ها و دشواری های بسیاری روبر می شوند و این سختی ها گاهی آدمی را از پا می اندازد و او را به زمین می زند. حتا پیامبران الهی نیز از این امر مستثنا نیستند. در سیرت پیامبر بزرگ اسلام می خوانیم که آنحضرت گاهی دلتنگ می شد و از عملکرد کفار قریش ناراحت می گردید.«لَعَلَّكَ بٰاخِعٌ نَفْسَكَ أَلاّٰ يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ»« (اى محمّد) تو مگر خويشتن را تباه خواهى كرد و خود را از اندوه بخواهى كشت كه چرا قريش ايمان نياوردند؟» [سورهٔ شعرا، آیت سوم] هر آدم در سختی ها پناه گاهی

وزیر تحصیلات عالی طالبان: تمام مردم افغانستان پیرو مذهب حنفی‌اند

۱۴۰۲/۰۹/۲۶ 11:51 بدون دیدگاه

وزیر تحصیلات عالی طالبان ادعا کرد که در افغانستان «مذاهب وجود ندارد» و «تمام افغان‌ها پیرو مذهب حنفی‌اند.» ندا محمد ندیم افزود که «علت کامیابی» افغان‌ها در این است که در افغانستان تنها یک مذهب وجود دارد و آن «مذهب امام ابوحنیفه» است. وزیر تحصیلات عالی طالبان این اظهارات در دانشگاه سیدجمال‌الدین افغان در کنار بیان کرده است. ضياءالله هاشمی، سخنگوی وزارت تحصیلات عالی طالبان روز یکشنبه، ۲۶ قوس، بخش‌هایی از ویدیوی سخنرانی ندامحمد ندیم را منتشر کرده است. آقای ندیم همچنین «احزاب و گروه‌ها» را عامل «بدبختی» افغانستان خوانده است. این مقام طالبان در حالی ادعای تک‌مذهبی بودن افغانستان را

حقایق پنهان

۱۴۰۲/۰۹/۲۶ 10:42 بدون دیدگاه

آدم زمانی که تاریخ اسلام و زندگی نامهٔ شخصیت های بزرگ مسلمان را می خواند، به آسانی درک می کند که آگاهانه یا ناگاهانه برخی از جنبه های زندگی شخصیت های مسلمان و اندیشه های آنها مورد توجه قرار نگرفته است و حقایقی پنهان مانده و تلاش صورت گرفته تا چهره ای مطابق ذوق و میل نویسندگان و تاریخ نگاران از این شخصیت ها ترسیم شود؛ چهره های که بسیار احتمال دارد خیالی و ساخته ذهن نویسندگان و تاریخ نگاران باشد. به یقین می توان گفت میان چهره واقعی شخصیت های اسلامی و تصویرهای خیالی آنها که از سوی

بازگشت به قرآن

۱۴۰۲/۰۹/۲۶ 09:45 بدون دیدگاه

«وَقَالَ ٱلرَّسُولُ يَٰرَبِّ إِنَّ قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ مَهۡجُورٗا»«پيامبر گويد: «اى پروردگار من! به راستى قوم من اين قرآن را ترك كردند »[سورهٔ فرقان، آیت ۳۰] قرآن کتاب الهی و دستور مسلمانان است و در آن، خداوند(ج) نقشه راهِ سعادت دنیوی و آخروی بشریت را ترسیم کرده است و بسیار واضح و روشن پیام خود را برای بندگان فرستاده است. اما با گذشت زمان در میان تفسیر مفسران و نظریات انسان ها، پیام قرآن فراموش شده یا مورد توجه لازم قرار نگرفته است. زبان قرآن ساده و بی تکلف است و هر که با زبان عربی آشنایی اندکی داشته

عبدالملک بن مروان؛ از فقیه زاهد تا حاکم مستبد

۱۴۰۲/۰۹/۱۹ 12:05 بدون دیدگاه

عبدالملک بن مروان، پادشاه اموی و دومین بنیان گذار امپراطوری اموی می باشد. او توانست کشتی شکسته امپراطوری اموی را به ساحل نجات برساند و از زوال آن جلوگیری نماید. او زمانی که زمام قدرت را به دست گرفت، امپراطوری اموی در حال احتضار قرار داشت و دشمنان آن در هر گوشه و کنار فعالیت داشتند و برخی مناطق را نیز تصرف کرده بودند. عبدالله بن زبیر، در مکه اعلان خلافت نموده و خلافت زبیری را تأسیس کرد بود. او بزرگ‌ترین رقیب خاندان اموی به شمار می رفت. توابین در کوفه و خوارج نیز در مناطق دیگر در برابر