تحرکات گروه‌های تروریستی از افغانستانِ تحت سلطه طالبان؛ زنگ خطر برای آسیای مرکزی

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
1404/10/06
9:34 ق.ظ
بازدید: 9

پایگاه خبری تحلیلی روایت : درگیری اخیر در مرز تاجیکستان و افغانستان که به کشته شدن پنج نفر انجامید، بار دیگر نگرانی‌ها درباره گسترش فعالیت گروه‌های تروریستی از خاک افغانستان را تشدید کرده است. با وجود انکارهای مکرر گروه طالبان، اما این وقایع به عنوان شواهد رویدادهای میدانی نشان می‌دهد که طالبان نخواسته‌اند مانع فعالیت و تحرکات این گروه‌ها شوند. این وضعیت نه‌تنها امنیت داخلی افغانستان را تهدید می‌کند، بلکه برای کشورهای همسایه، به‌ویژه تاجیکستان، یک خطر جدی و رو به گسترش است.

درگیری اخیر در مرز تاجیکستان و افغانستان که به کشته شدن پنج نفر انجامید، بار دیگر نگرانی‌ها درباره گسترش فعالیت گروه‌های تروریستی از خاک افغانستان را تشدید کرده است. با وجود انکارهای مکرر گروه طالبان، اما این وقایع به عنوان شواهد رویدادهای میدانی نشان می‌دهد که طالبان نخواسته‌اند مانع فعالیت و تحرکات این گروه‌ها شوند. این وضعیت نه‌تنها امنیت داخلی افغانستان را تهدید می‌کند، بلکه برای کشورهای همسایه، به‌ویژه تاجیکستان، یک خطر جدی و رو به گسترش است.

البته درگیری مسلحانه اخیر میان نیروهای مرزبانی تاجیکستان و افراد مسلحی که از خاک افغانستان وارد منطقه «شمس‌الدین شاهین» در ولایت ختلان شده بودند، بار دیگر نشان داد که مرزهای افغانستان تحت حاکمیت طالبان به بستری برای تحرکات گروه‌های تروریستی تبدیل شده است. در این حادثه سه عضو گروه مسلح کشته شدند و دو مرزبان تاجیک نیز جان باختند؛ رخدادی که تنها در یک ماه گذشته سومین تلاش نفوذ مسلحانه از افغانستان به خاک تاجیکستان بوده است.

پیش از این نیز حملاتی از سوی گروه‌های مستقر در افغانستان منجر به کشته شدن پنج شهروند چینی و زخمی شدن چندین نفر دیگر شده بود. این تکرار حوادث، نگرانی‌های امنیتی تاجیکستان و دیگر کشورهای منطقه را افزایش داده و نشان می‌دهد که تهدید از سوی افغانستان نه یک حادثه مقطعی، بلکه روندی رو به گسترش است.

کمیته امنیت ملی تاجیکستان به صراحت اعلام کرده که عملکرد طالبان در تأمین امنیت مرزها «قابل قبول نیست» و این گروه بارها به تعهدات بین‌المللی خود عمل نکرده است. این انتقادها در حالی مطرح می‌شود که طالبان همواره ادعا کرده‌اند اجازه فعالیت به گروه‌های تروریستی نمی‌دهند. اما واقعیت میدانی خلاف این ادعا را ثابت می‌کند: حضور و تحرک آزادانه گروه‌هایی مانند داعش خراسان، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، و سایر شبکه‌های مسلح در مناطق مختلف افغانستان، نشان می‌دهد که طالبان یا توان مهار این گروه‌ها را ندارند یا به‌طور غیرمستقیم از آنها بهره‌برداری می‌کنند.

این وضعیت برای کشورهای همسایه، به‌ویژه تاجیکستان، ازبکستان و حتی چین، یک تهدید جدی و رو به افزایش است. گسترش تحرکات تروریستی از افغانستان می‌تواند ثبات شکننده آسیای مرکزی را با چالش‌های امنیتی تازه‌ای مواجه کند. مرزهای طولانی، مناطق کوهستانی و ضعف هماهنگی امنیتی میان کشورهای منطقه، شرایط را برای نفوذ گروه‌های مسلح مساعدتر کرده است.

از سوی دیگر، طالبان با وجود انکارهای رسمی، عملاً به پناه دادن یا نادیده گرفتن فعالیت گروه‌های تروریستی متهم هستند. این مسئله نه‌تنها امنیت منطقه را تهدید می‌کند، بلکه نشان می‌دهد که طالبان تحرکات خود و گروه‌های همسو را به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به خارج از مرزهای افغانستان گسترش داده‌اند. چنین روندی زنگ خطری جدی برای همسایگان است و می‌تواند پیامدهای گسترده‌تری در سطح منطقه‌ای ایجاد کند.

در نهایت، اگر طالبان نتوانند – یا نخواهند – به تعهدات امنیتی خود عمل کنند، کشورهای منطقه ناچار خواهند شد راهبردهای جدیدی برای حفاظت از مرزها و مقابله با تهدیدهای فرامرزی طراحی کنند. ادامه این وضعیت می‌تواند افغانستان را به کانونی برای بی‌ثباتی گسترده‌تر در آسیای مرکزی تبدیل کند؛ خطری که نشانه‌های آن هم‌اکنون در مرز تاجیکستان آشکار شده است.

نوشته های مرتبط :