آیا جنگ و مبارزه مسلحانه تنها سهم فرزندان مردمان غریب است؟

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
1403/12/09
10:34 ق.ظ
بازدید: 26

پایگاه خبری تحلیلی روایت : طی بیش از سه سال سلطه طالبان بر کشور، یکی از مباحث که همواره مطرح بوده و از سوی شماری همواره بر آن تاکید شده، مبارزه مسلحانه و جنگ تمام عیار علیه این گروه بوده است. شماری زیادی از کسانی‌که در بیرون از افغانستان هستند، همیشه بر مبارزه مسلحانه علیه ت.البان تاکید کرده و گفته اند که تنها راه شکست این گروه، جنگ در برابر این گروه است.

طی بیش از سه سال سلطه طالبان بر کشور، یکی از مباحث که همواره مطرح بوده و از سوی شماری همواره بر آن تاکید شده، مبارزه مسلحانه و جنگ تمام عیار علیه این گروه بوده است. شماری زیادی از کسانی‌که در بیرون از افغانستان هستند، همیشه بر مبارزه مسلحانه علیه ت.البان تاکید کرده و گفته اند که تنها راه شکست این گروه، جنگ در برابر این گروه است.
فارغ از پرداختن به اصل جنگ و مبارزه مسلحانه در برابر ت.البان که واقعا تنها گزینه برای پیروزی در برابر ت.البان است، یا خیر؟ باید گفت که اصل تشویق به جنگ از سوی شماری از کسانی که در خارج از افغانستان در رفاه و آرامش به عیش و عشرت مصروف هستند، جای سوال است!

واکنش به تشویق آنان‌که از بیرون افغانستان سخن از جنگ و مبارزه می‌زنند، از آنجا قابل نقد است که همه این را در تاریخ خوانده ایم که جنگ‌ها و درگیری‌های نظامی همواره تأثیرات نابرابری بر جوامع داشته‌اند، به‌ویژه از نظر طبقات اجتماعی. یکی از موضوعات قابل تأمل این است که فرزندان مردمان غریب و طبقات پایین‌تر جامعه بیشتر در معرض خطر جنگ‌ها قرار می‌گیرند، در حالی که فرزندان قدرتمندان و ثروتمندان معمولاً از این خطرات دور می مانند.

در زمینه مبارزه مسلحانه علیه ت.البان در سه سال گذشته کسی سراغ دارد که فرزند یک رهبر با نام و نشان یا یک سیاست مدار غرب نشین در میدان نبرو حضور یافته باشد؟ متاسفانه مانند سنت تاریخی، ثروتمندان و قدرتمندان که امروز مدعی مبارزه علیه طالبان هستند، بر خلاف اولاد غریب و مردمان تهی دست، معمولاً دسترسی به منابع و امکانات بیشتری دارند که به آن‌ها اجازه می‌دهد از خطرات جنگ دور بمانند. آن‌ها امروز به مناطق امن نقل مکان کرده اند، از خدمات درمانی بهتر بهره‌مند اند و حتی در صورت لزوم، از کشوری به کشوری می روند. در حالی که افراد فقیر و غریب اغلب در کشور مانده و تازه از آنان خواسته می شود که برابر گروه جهل و متعصب طالبان مبارزه کنند.

همچنین بخوانید: جان‌باختن ۲۰ تن به اثر غرق شدن یک قایق در ولایت ننگرهار

با این‌که هیچ آدم آزاده‌ی موافق سلطه طالبان بر کشور نیست و از هر راه ممکن برای ختم سلطه این گروه حمایت می‌کند، اما به معنی و به قیمت تنها به کشتن اولاد مردمان غریب کشور نباید حاصل شود. متاسفانه چرخه تبلیغات در بسیاری جنگی به گونه‌ای طراحی می‌شود/ شده که جوانان از طبقات پایین‌تر را به شرکت در جنگ ترغیب کند. این تبلیغات اغلب بر مفاهیمی مانند میهن‌پرستی، افتخار و دفاع از ارزش‌ها تأکید می‌کنند، در حالی که واقعیت‌های تلخ جنگ مانند مرگ، آسیب‌های روانی و از دست دادن عزیزان کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. ثروتمندان و قدرتمندان، که معمولاً از اطلاعات بیشتری برخوردارند، کمتر تحت تأثیر این تبلیغات قرار می‌گیرند و در بیرون به رفاه و آرامش هستند اما اولاد غریب را با تبلیغ و تشویق به میدان مبارزه می فرستند. خوب پرسش این است که اگر مبارزه مسلحانه تنها گزینه و آخرین گزینه تایید شده برای حذف طالبان است، چرا همین کسانی‌که این مورد را مطرح می کنند، خود و بستگان شان در میدان مبارزه علیه گروه طالبان حاضر نمی شوند؟

از جانب دیگر، با این‌که هیچ آزاده و آدم با احساس و وجدان طرفدار سلطه گروه طالبان نیست، اما متاسفانه جنگ امروز مانند اغلب جنگ‌ها برای برخی از افراد و گروه‌ها سودآور شده است. شماری از افراد در حالی‌که مبارزه مسلحانه را مررمان غریب انجام می دهند، اما امتیاز آن را در بیرون دارند مصادره می‌کنند. متاسفانه شماری از جنگ به عنوان ابزاری برای افزایش قدرت و ثروت خود استفاده می‌کنند، در حالی که هزینه‌های انسانی جنگ بر دوش طبقات پایین‌تر جامعه است.

همچنین بخوانید: از اختلاف طالبان تا اتحاد مخالفان

نکته مهم دیگر اینکه ما شاهد بودیم که شرط و موفقیت طالبان در این بود که رهبران و فرزندان این گروه در صف مبارزه بودند. اکثرا مقامات ارشد این گروه مثلا از پسر ملا عمر گرفته تا ملا فصیح الدین، ملا متقی و … همه در جنگ در داخل حضور داشتند. وقتی جنگ هرات تشدید شد و امیر اسماعیل در توطئه‌ی به اسارت طالبان درآمد، ملا متقی وزیر خارجه فعلی طالبان از ارزگان با او تماس گرفته و خواستار این شد که اسماعیل خان به دیگران توصیه کند تا به طالبان تسلیم شوند. یعنی هدف این‌که شرط پیروزی و تامین عدالت، حضور رهبران و فرزندان آنان در میدان مبارزه است. وقتی مقاومت اول به رهبری قهرمان ملی در برابر سلطه طالبان و پاکستان دوام آورد، شرط اش حضور شخص قهرمان ملی و رهبران مقاومت در صفوف مبارزه بودند. حالا با این شکل که امروز رهبران با آسودگی طلبی و محافظه کاری در بیرون نشسته اند و انتظار جنگ اولاد غریب را دارند، با این روش مگر می شود به پیروزی رسید؟

اما نکته آخیر اینکه نقد اصلی این است که جنگ‌ها به‌طور ناعادلانه‌ای بر دوش طبقات پایین‌تر جامعه قرار می‌گیرند، در حالی که ثروتمندان و قدرتمندان از آن دور می‌مانند.

این نابرابری نه‌تنها از نظر اخلاقی قابل سرزنش است، بلکه باعث تداوم بی‌عدالتی‌های اجتماعی می‌شود. برای ایجاد تغییر، لازم است که جامعه به‌طور کلی به این نابرابری‌ها توجه کند و برای کاهش آن‌ها تلاش کند. این شامل حضور رهبران و فرزندان آنان در میادین نبرد، افزایش شفافیت در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و نظامی، و تلاش برای ایجاد عدالت اجتماعی بیشتر است. تا زمانی‌که این اصول مراعات نشود، پیروزی در برابر طالبان و هر گروه دیگر دشوار و غیر ممکن است.

همچنین بخوانید: وحدت مدرسه و مکتب؛ سیاستِ طالبانی‌سازی مکاتب

نوشته های مرتبط :