«قدرت بی‌قدرتان» افغانستان؛ تحریم نوروز توسط طالبان و تجلیلِ شهروندان

دسته: تحلیل, فرهنگ, هویت
نویسنده: تحریریه روایت
1402/01/01
10:11 ب.ظ
بازدید: 2

امروز، اول ماه حمل و نوروز ۱۴۰۲ بود.

گزارش‌هایی که امروز از افغانستان دریافت کردیم نشان می‌دهد که نوروز ۱۴۰۲ در کشورِ ما حال و هوای متفاوتی از سال‌های قبل داشته است. در سال‌های قبل در افغانستان هم دولت و هم ملت هردو این مناسبت فرهنگی و تاریخی را جشن می‌گرفتند. محل رسمی برگزاری جشن نوروز نیز زیارت‌گاه منسوب به حضرت علی کرم‌الله وجهه در شهر مزار شریف بود و در مراسم رسمی که زیر نام جهنده بالا برگزار می‌گردید هم مقامات عالی‌رتبه‌ی دولتی و هم ده‌ها هزار زایر از سراسر کشور شرکت می‌کردند. یکی از ابتکارات دیگری حکومت محلی بلخ در گذشته این بود که در مراسمِ نوروز گزارشی از کارکردهای یک‌ساله‌ی خود ارایه کرده و برنامه‌های عمرانی و انکشافی خود در سال نو را نیز با مردم شریک می‌کرد.

اما پس از به قدرت‌رسیدنِ طالبان، برگزاری این جشن نیز در جمله‌ی محرمات شرعی دسته‌بندی گردیده و دوسال می‌شود که دولت از نوروز تجلیل نمی‌کند. طالبان مناسبت نوروز را از تقویمی که برای سال ۱۴۰۲ تهیه کرده‌اند، حذف کرده‌اند. هم‌چنان وزارت حج و اوقاف این گروه به امامان جماعت دستور داده است که در باره‌ی تحریم نوروز برای مردم موعظه کنند. به کارمندان دولت نیز اخطار داده شده است که روزِ نوروز تعطیلی نیست و اگر کسی غیابت کند از وظیفه‌اش عزل خواهد شد.

با همه‌ی مانع‌تراشی‌ها و سنگ‌اندازی‌هایی طالبان فراروی برگزاری این جشن، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که شهروندان به صورت خودجوش این مناسبت را در هر گوشه و کنار کشور تجلیل کرده‌اند. از کابل گزارش می‌رسد امروز مراسم جهنده بالا توسط مردم در زیارت سخی واقع در دامنه‌ی کوه تلویزیون برگزار گردیده است.

همچنین بخوانید: آغاز فعالیت 24 ساعته گمرگ اسلام قلعه

هم‌چنان تصاویر منتشره در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که جوانان کشور ما امروز گروه گروه به رسمِ سبزه لگد به دشت‌ها و دامنه‌های‌ی کوه‌ها رفته و بدین‌گونه از نوروز تجلیل کرده‌اند.

تحریم نوروز توسط دولت و تجلیلِ آن توسط ملت نشان می‌دهد که ما امروزه در افغانستان دو تقویم موازی داریم: یکی تقویم ملت که در آن هم‌چنان نوروز به عنوان یک ارزش فرهنگی ارج گذاشته می‌شود، دوم تقویم طالبان که در آن این مناسبت حرام خوانده شده و حذف گردیده است.

واتسلاف هاول، روشنفکر و سیاستمدار معروف جمهوری چک، در کتاب «قدرت بی قدرتان» در باره‌ی بستر شکل‌گیری ساختارها و فرهنگ‌های موازی در یک دولت توتالیتار می‌گوید که از ویژگی های نظام های توتالیتر این است که مبتنی بر جعل، تزویر و دروغ است و به کمک ایدیولوژی کوشش می کند به انسان ها اصول زیستن در چنبره دروغ را بپذیراند؛ نتیجه این امر، ایجاد بحران هویت در جامعه است. در واکنش به این بحران عمیق هویتی، تعدادی انسان ها از اصول ایدیولوژی سر می پیچند و زیستن در دایره حقیقت را انتخاب می کنند. به دنبال این طغیان، آنچه را که ایوان ییروس “فرهنگ ثانویه” می نامد، پدید می آید: یعنی همه شروع می کنند به شنیدن موسیقی ناهمسان، سرود ملی دیگر و نوشتن تاریخ دیگر و ناسازگار با روایت رسمی و حتا تاسیس دانشگاه های دیگر. این طغیان به تمام حوزه هایی که حکومت قصد سرکوب آن را دارد، سرایت می کند. به باور هاول، آخرین مرحله تکاملی این طغیان، ساختن حکومت موازی و در پایان هم “دولت شهر موازی” است. تقویم و فرهنگ موازی در افغانستان شکل گرفته است و اگر این روند ادامه پیدا کند و طالبان به حقوق و سنت‌های مردم احترام نگذارد بعید نیست که آهسته آهسته بحث دولت موازی و دولت‌-شهرموازی در میان مردم نیز مطرح گردد.

همچنین بخوانید: اسلام ستیزی در افغانستان (1)

تضاد با ملت و نادیده‌گرفتن واقعیت‌های موجود نتیجه‌ای جز این در پی ندارد.

نوشته های مرتبط :