تحلیل

«شباهت خانوادگی» گروه‌های افراط‌گرا

۱۴۰۳/۰۱/۱۲ 11:55 بدون دیدگاه

در فلسفه ویتگنشتاین نظریه‌ی مشهوری است در مورد «شباهت خانوادگی»، او در این نظریه می‌گوید وقتی که ما لفظی کلی را بر نمونه های متعدد اطلاق می کنیم، تمایل خواهیم یافت که فکر کنیم حتماً چیز مشترکی میان این نمونه ها وجود داشته است کـه مـا قادر بوده ایم از یک لفظ برای اشاره به همه آنها استفاده کنیم و سعی می کنیم ویژگی (property) خاصی را برای آن مفهوم کلی بیابیم که در میان تمام نمونه ها نیز مشترک باشد. و او این ویژه‌گی مشترک را شباهت خانوادگی می‌نامد. با در نظرداشت این نظریه، چگونگی پیوند میان

در خدمت و خیانت به آرمان و آزادی فلسطین

۱۴۰۳/۰۱/۱۲ 10:37 بدون دیدگاه

پس از سال ۱۹۴۸ و تاسیس کشور اسراییل، کشورهای عربی که تازه تاسیس شده بودند یا استقلال شان را به دست آورده بودند، همه شعار حمایت از فلسطین را می‌دادند. اما هیچ‌یک از جنبش‌ها، جریانات و حرکت‌های دهه‌ی ۵۰ و ۶۰ میلادی در کشورهای عربی، پس از تاسیس اسرائیل و روند غصب اراضی، نتوانست به نفع ملت فلسطین مایه بگذارد. این وقایع از بحران کانال سوئز تا استقرار جمهوریت در کشورهای عراق و مصر، تشکیل اتحادیه کشورهای متحد عربی متشکل از مصر، سوریه و یمن در ۱۹۵۸ و دیگر تحرکات و جریانات، هیچ‌کدام به نفع فلسطین تمام نشده

رساله‌ای که برای حکمتیار دردسرساز شد!

۱۴۰۳/۰۱/۱۲ 10:13 بدون دیدگاه

در این روزها یکی از مباحث داغ در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی در افغانستان، تقابل طالبان با گلبدین حکمتیار است. این تقابل هنگامی اوج گرفت که طالبان، در هفته گذشته، دفتر حزب اسلامی را در کابل مصادره کرده و وی را به شکل اهانت‌آمیزی از آن‌جا اخراج کردند. وقتی رژیم جمهوریت در ۱۵ اگوست سال ۲۰۲۱ فروپاشید و طالبان به قدرت بازگشتند، حکمتیار از این رویداد استقبال کرد. استقبال حکمتیار از بازگشت طالبان ریشه در چند توهم داشت: توهم اول، این‌که او تصور می‌کرد که طالبان یک ماشین کشتار قومی است که هدفش سرکوب اقوام و احزاب غیرپشتونی

در نقد دانشنامه‌ی هزاره؛ علم در خدمت جامعه است نه قوم

۱۴۰۳/۰۱/۱۱ 14:08 بدون دیدگاه

نویسندگان، شاعران، روشنفکران و اهل دانش ما به‌جایی اینکه دانش خود را محصور پژوهش و بزرگ‌نمایی، فرهنگ و تاریخ قوم خاصی کنند، بهتر است بر روی فرهنگ و تاریخ و هویت ملی ما تمرکز نمایند. شاعران، نویسندگان و روشنفکران ما امروزه همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا بتوانند، یک فرم و شکل خاصی از هویت و تاریخ قوم هزاره را بیرون دهند تا الگوي شود برای مردم هزاره و دیگر مردمان و اقوام جامعه ما که شاید سبب راهی برای نجات جامعه ما قرار گیرد. همه می‌دانیم که ساختار جامعۀ ما چنان است که از تنوع فرهنگی و قومی زیادی

چه می‌شد اگر تابو شکن‌ترین فیلسوفِ تاریخ یک حساب کاربری در ایکس را به دست می‌آورد؟

۱۴۰۳/۰۱/۱۱ 13:06 بدون دیدگاه

همین یک ماه پیش بود که حساب کاربری همسرم را در شبکه‌ای ایکس دزدیدم و آن را به جای تبدیل کردم که گزارک‌های کوتاه، تاکید می‌کنم گزارک‌های بسیار کوتاه در آن نشر کنم. در دفاع از خودم باید بگم که او سال‌ها بود که از حساب کاربری خودش استفاده نکرده بود. و هیچ دنبال کننده‌ای هم نداشت. در اول، از راه‌اندازی حساب کاربری خودم، کمی ترسیده بودم. حساب کاربری شخصی خودم به دلایلی بسته شده‌بود. همین بود که به دزدی روی آوردم. اما پس از مدت کوتاهی این کار به یک تجربه‌ای عالی تبدیل شد. داشتم بالای تک تک

مسأله‌ی قدس؛ چه چیزی سبب طوفان‌ الاقصی شد؟

۱۴۰۳/۰۱/۱۱ 11:47 بدون دیدگاه

نقض حقوق مردم فلسطین و اشغال اراضی فلسطینیان بیش از هفتادسال است که از سوی رژیم صهیونیستی در حال اجرا بوده و این رژیم در این مدت، وحشیانه‌ترین جنایت‌ها را علیه این مردم مرتکب شده است. البته حدود شش ماه پیش و با عملیات نظامی که نیروهای فلسطینی به نام «طوفان الاقصی» در صبح شنبه ۷ اکتبر، (۱۵ میزان) علیه ‌اشغالگران آغاز کردند، ادامه جنگی بود/ است که سال‌هاست ‌اشغالگران علیه مردم فلسطین به راه ‌انداخته‌اند. طوفان الاقصی درواقع، واکنشی‌ بود به ۷۰ سال جنایت و غصب اراضی از سوی رژیم اسراییل که در ادامه مطلب به‌صورت مختصر

اثرات منفی مضاعف شبکه‌های اجتماعی بر کودکان در کشورهای جهان سوم

۱۴۰۳/۰۱/۱۱ 11:35 بدون دیدگاه

روز پنج‌شنبه(۹ حمل)، گزارشی از شکایت چهار هیئت مکاتب کانادایی از غول‌های شبکه‌های اجتماعی چون متا، تیک‌تاک و اسنپ‌چت، منتشر شد که بار دیگر نگرانی‌ در مورد اثرات مخرب استفاده از شبکه‌های اجتماعی را به‌ویژه در میان کودکان، بیشتر کرد. این شکایت که به دنبال غرامت ۴ میلیارد دلاری برای جبران خسارات ناشی از آسیب‌های روانی و مشکلات یادگیری در کودکان است، گوشه‌ای از اثرات مخرب شبکه‌های اجتماعی در جوامع پیشرفته را نشان می‌دهد. گزارش ازاین‌قرار است که چهار هیئت مکاتب کانادایی که بیش از هزار مکتب به آن‌ها وابسته‌اند، از شرکت‌های متا، تیک‌تاک و اسنپ‌چت شکایت کردند و

نیاز افغانستان؛ گفتگو یا جدال روایت‌ها؟

۱۴۰۳/۰۱/۱۱ 10:38 بدون دیدگاه

باری در کتابی خوانده بودم که افغانستان «کشور چندها» است؛ یعنی این‌که این کشور متشکل از چند قوم، چندفرهنگ، چندهویت و چندتاریخ است. یک علت عمده‌ی منازعه‌ی صدسال پسین افغانستان نیز برمی‌گردد به همین جدال روایت‌های متفاوت از هویت، فرهنگ و تاریخ این کشور. دو روایتی که همیشه در افغانستان در حال منازعه با همدیگر بوده‌اند، یکی روایت «لوی افغانستان»‌خواهی است و دیگری روایتی که این کشور را بخشی از ایران قدیم و خراسان بزرگ می‌داند. منازعه‌ای که در این چند روز اخیر در شبکه‌های اجتماعی بر سر شعرخوانی نجیب بارور در دیدار رهبر جمهوری اسلامی ایران با

آیا تاجیکان می توانند از بحران کنونی عبور کنند؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۹ 12:36 بدون دیدگاه

در این‌که تاجیکان پس از سال‌ها یک‌باری دیگر در وضعیتی قرار گرفته‌اند که با نسل‌کشی، قوم‌کشی و حذف سیستماتیک مواجهه‌اند، تردیدی نیست. اما آیا تاجیکان افغانستان می‌توانند بحران کنونی را پُشت سر گذاشته و دوباره قد راست کند و رهبری جنبش عدالت‌خواهی را در افغانستان به عهده بگیرد؟ من برای پاسخ به این پرسش و پیش‌بینی آینده‌ی تاجیکان از فرمولی استفاده می‌کنم که جرد دایموند، استاد دانشگاه لس آنجلس، در تحلیل‌ بحران‌های ملی از آن استفاده می‌کند. او بدین عقیده است که اشخاص بسیاری در زندگی خود دچار بحران‌های شخصی گردیده‌ و با موفقیت آن را پشت سر گذاشته‌اند.

تئاتر و سینما در افغانستان؛ پیشرفت اندک و عقب‌مانی بسیار

۱۴۰۳/۰۱/۰۹ 11:55 بدون دیدگاه

روز گذشته (۲۷ مارچ) روز جهانی تئاتر بود. روز گذشته، روز قبل آن، امروز، فردا و آینده‌ی افغانستان؛ انگار همه‌روزهای افغانستان درزمینه‌ی هنر و فرهنگ با سیاهی و تاریکی گره خورده است. هر حکومت و نظامی در افغانستان، به نحوی با هنر و فرهنگ این مملکت سر ستیز دارد و هرکدام‌ تلاش می‌کند مردم را همچنان در عقب‌مانی چندین ساله نگه‌دارد. هنر تئاتر و سینما در افغانستان، همین‌گونه است. پیشرفت اندکی داشته و عقب‌مانی بسیار زیادی. شکی نیست که تئاتر و سینما در کشور ما خیلی غنی نبوده؛ نه به این دلیل که مردم افغانستان اهل هنر و

نقش دربارها درگسترش زبان پارسی

۱۴۰۳/۰۱/۰۸ 12:22 بدون دیدگاه

ابن بطوطه، جهان‌گرد و سیاح مسلمان، در سفرنامه‌ی خود حکایت می‌کند که وقتی به شهر خنساء – امروزه هانگ‌چو- می‌رسد، امیرزاده‌ی شهر از او استقبال می‌کند. این امیرزاده که به آهنگ‌های فارسی علاقه داشته است، به آوازخوانان دربارِ خود دستور می‌دهد که آهنگ‌های فارسی بخوانند. از آن‌جایی که ابن بطوطه نزدیک به سی سال در ایران سیر و سیاحت کرده بود، فارسی را – اگرچه به صورت ریخته و شکسته- می‌دانسته است. او در سفرنامه‌ی خود، آن شعر فارسی را که در دربار امیرزاده‌ی چینی شنیده بود، چنین ثبت می‌کند: تا دل به مهرت داده‌ام در بحر فکر افتاده‌ام

آیا پنجشیر بخشی از ایران است؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۸ 12:08 بدون دیدگاه

روز گذشته در محفل شعرخوانی در حضور آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران یکی از شعرای افغانستانی شعری در مورد همبستگی و پیوستگی جغرافیایی ایران بزرگ و تمدن فارسی‌زبانان خواند که سروصداهای را در فضای مجازی ایجاد کرد. شماری با سوژه قرار دادن حرف این شاعر که گفت؛ از دورترین جغرافیایی ایران، (پنجشیر) آمده‌ام، این سخن وی را موردنقد قرار داده و حتی تعدادی از منتقدین که علم‌شان‌ به تاریخ و ادبیات قد نمی‌دهد، این بحث را به سخره گرفتند. دسته‌ی دیگر اما با استناد به تاریخ اساطیری و ‌ جغرافیای ایران بزرگ که افغانستان، تاجیکستان، قسمت‌های از آسیای

چالش‌های نابودکننده فراروی طالبان

۱۴۰۳/۰۱/۰۸ 11:52 بدون دیدگاه

طالبان از زمان به قدرت رسیدن دوباره در افغانستان، همواره دم از قدرت و غرور زده‌اند و تلاش کردند هر قاعده و قانونی مشروع و نامشروعی که داشته‌اند تاکنون بر مردم افغانستان تحمیل کنند. این ادعای قدرت و غرور ناشی از توافقی است که میان طالبان و آمریکا صورت گرفته و بر اساس آن نیروی نزدیک به ۳۵۰ هزار متلاشی و دولت بیست‌ساله‌ای بدون مقاومت یک‌روزه، از میان برداشته‌شده است. طالبان اما همواره ادعای شکست دولت افغانستان و قدرت‌های بزرگ حامی آن را دارند، درحالی‌که بسیاری از مردم افغانستان می‌دانند که اگر برنامه‌ای آمریکا نبود، طالب نمی‌توانست حتی

آیا «بزکشی» در افغانستان حرفه‌ای می‌شود؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۸ 10:45 بدون دیدگاه

بزکشی بازی سنتی در افغانستان است. این بازی به‌صورت گروهی و سوار بر اسب انجام می‌شود. بزکشی به‌عنوان ورزشی فرهنگی در میان مردم افغانستان، شناخته می‌شود و در بیشتر ولایت‌های کشور، تیم منتخب دارد. بازیکنان این بازی را «چاپ‌انداز» می‌نامند. بزکشی در میان اقوام شمال کشور از زمان سکاها تا امروز به‌عنوان یک میراث فرهنگی و میراث جامانده از گذشته‌گان پاسداری و زنده نگه‌داشته‌ است. به نقل از دانشنامه ایرانیکا، بزکشی در افغانستان همواره از حمایت دولت‌ها برخوردار بوده، به‌گونه‌ای که در زمان محمد ظاهر شاه، آخرین پادشاه افغانستان، مسابقات بزکشی همواره با جشن تولد شاهنشاهی، برگزار می‌شد.

علم ستیزی در افغانستان

۱۴۰۳/۰۱/۰۷ 12:59 بدون دیدگاه

امروزه همه می‌خواهند به‌گونه‌ای از علم و دانش تعریف ارائه بدهند؛ تا شاید در گوش طالبان خوش آمده و دروازه‌های دانشگاه‌ها و مکاتب را بر روی دختران بازنمایند. یکی، از مزایای کسب علم می‌گوید و یکی از مفاسدی منع کسب علم. یکی می‌خواهد با تحلیل و تحقیق اثبات نماید که علم چیزی ارزشمند و نجات بخشی است و یکی دیگر هم با تجربیاتی که خود کسب‌ کرده، می‌خواهد به مردم و خصوصاً به طالبان بفهماند که تنها راه نجات از فقر و بدبختی و مشکلات از جاده‌ی علم دانش می‌گذرد، نه با آموختن درس فقه و معارف اسلامی. روشنفکران،

نامه‌ای به علی امیری: سخنی کوتاه درباره‌ی ناسیونالیسم هزاره‌، باتأکید بر اصل وحدت در دیدگاه مزاری!

۱۴۰۳/۰۱/۰۷ 11:06 بدون دیدگاه

آقای امیری درود خدا بر شما و دیگر یاران شما؛ سخنرانی شما را درباره‌ی بیست‌ونهمین سالیاد شهادت مرحوم مزاری که در استرالیا برگزار شده بود، با دقت تمام شنیدم. شنیدن سخنرانی شما اتفاقی بود تا برنامه‌ریزی شده؛ با این‌حال، نوشتن این نامه علی‌الرغم چنین اتفاقی، بسیار آگاهانه است. زیرا، این سخنان شما به‌رغم موضعِ دانشگاهی‌تان، سخنی‌ست بسیار سیاسی و غیر اکادمیک. مهم‌تر از این، در این سخنرانی شما پرمدعا ظاهر شدید و انگار در جایگاهِ تاریخ‌پژوه افغانستان قد علم نمودید. به‌کارگیری کلمات و نسبت‌سنجی وقایع دهه‌های ۴۰ الی ۷۰ را چنان‌که مطرح نمودید، بیش از آن‌که سخنی باشد درباره‌ی

آمریکا و بازی دو گانه در قبال رژیم صهیونیستی و جنگ غزه

۱۴۰۳/۰۱/۰۷ 10:36 بدون دیدگاه

روز گذشته شورای امنیت سازمان‌ملل با تصویب قطعنامه‌ای خواستار آتش‌بس فوری در غزه برای ماه رمضان شد. این قطعنامه با ۱۴ رأی موافق و یک رأی ممتنع آمریکا به تصویب رسید. این قطعنامه در حالی به تصویب رسید که امریکا در نزدیک به ۵ ماه گذشته، چندین قطعنامه را که خواستار آتش‌بس در غزه بود، وتو کرد؛ اما روز گذشته پس از ماه‌ها حمایت از جنایات رژیم صهیونیستی و البته تعدیل‌های که در قطعنامه جدید وارد گردید، به آتش‌بس در غزه رأی ممتنع داد. با توجه به موضع روز گذشته آمریکا در عدم جلوگیری از قطعنامه شورای امنیت،

پس‌لرزه‌های سقوط؛ نیمی از جمعیت افغانستان از اضطراب روانی رنج می‌برند.

۱۴۰۳/۰۱/۰۷ 10:11 بدون دیدگاه

یکی از اساسی‌ترین مسایلی که در زمان جنگ یا پس از فروپاشی یک نظام اتفاق می‌افتد فشارهای روحی و روانی افراد جامعه است. به‌ویژه کسانی که وضعیت برای آن خوشایند نیست و از روی مجبوریت آن را تحمل می‌کنند. بسیاری از مردم به‌ویژه خانم‌ها در افغانستان، پس از فروپاشی نظام جمهوری و بر باد رفتن بسیاری از خواسته‌ها و آرزوهای‌شان دچار مشکلات روحی فراوان شدند. این مساله شامل تمامی کسانی می‌شود که در افغانستان مانده‌اند و راه آواره شدن و مهاجرت در پیش گرفتند. به‌تازگی مقامات سازمان بهداشت جهانی گفته‌اند که نیمی از جمعیت افغانستان، از اضطراب‌های روانی رنج

چه کسی میان زنان و حیوانات تفاوت نمی‌گذارد؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۶ 14:31 بدون دیدگاه

دیروز یک فایل صوتی منسوب به رهبر طالبان منتشر شد که در آن در واکنش به انتقادات کشورهای غربی از نقض حقوق زنان از سوی طالبان، آمده است که غربی‌ها «میان زنان و حیوانات تفاوت نمی‌گذارند.» چه کسی واقعا میان زنان و حیوانات تفاوت قایل نیستند؟ غربی‌ها یا تندروان مسلمان؟ در این‌که نظام سرمایه‌داری در غرب، ارزش انسان را به حد یک کالا تقلیل بخشیده و در کشورهای غربی بی‌بندوباری جنسی بیداد می‌کند، تردیدی نیست. اما اگر از حق نگذریم، باید گفت که افراطیون مسلمان نیز آن‌ جایگاه والای انسانی را که قرآن عظیم‌الشان برای زنان قایل است، هرگز

احتمال حمله‌‌ی داعش به کدام کشورها بیشتر است؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۶ 11:45 بدون دیدگاه

گروه داعش که در زمان جنگ عراق و آمریکا پدیدار شد و به قتل و کشتار بی‌رحمانه پرداخت، اخیراً بار دیگر حملاتش را در گوشه و کنار دنیا افزایش داده است. این گروه که به قول خودشان، به هدف برپایی خلافت اسلامی می‌جنگند، در همه‌ی کشورهای اسلامی و غیر اسلامی دست به حمله زده و از کشتن زنان، مردان و کودکان ابای ندارد. شماری از کارشناسان به این باوراند که داعش یک پروژه از سوی کشورهای قدرتمند، برای انجام حملات غیرمستقیم علیه رقبای شان است. در این میان، بیشترین اتهامات تاکنون متوجه آمریکا بوده و اکثر کارشناسان به این