چرا طالبان در تعامل با آمریکا به وساطت قطر احساس نیاز می‌کنند؟

دسته: تحلیل
نویسنده: تحریریه روایت
1402/05/08
3:28 ب.ظ
بازدید: 2

دیروز ملا متقی، وزیر خارجه طالبان، در راس هیئتی عازم قطر شد تا نمایندگان ویژه ایالات متحده آمریکا دیدار کند.

اگرچه ظاهرا آجندای این دیدار چیزهای دیگری از قبیل موضوعات حقوق بشری، مبارزه با القاعده و مسایل مربوط به امنیت منطقه و جهان اعلام گردیده است، اما آن‌چه قابل توجه است همزمانی این سفر با سال‌روز فروپاشی جمهوریت و تسلط مجدد طالبان در افغانستان می‌باشد. طالبان در ۱۵ اگوست سال ۲۰۲۱ پس از آن به قدرت رسیدند که با ایالات متحده آمریکا موافقت‌نامه دوحه را امضا کردند؛ موافقت‌نامه‌ای که گفته می‌شود دارای ضمایم پنهانی نیز می‌باشد. به نظر می‌رسد وزیر خارجه طالبان در آستانه‌ی فرارسیدن دومین سالگرد پیروزی شان به قطر رفته‌اند تا در باره کارکردهای دوساله‌ی شان به مقامات آمریکایی و قطری گزارش بدهند.

یکی از کشورهایی که در ایجاد رابطه میان طالبان و آمریکا نقش پُررنگ داشت، کشور کوچک امیرنشینِ قطر است. در دوره‌ی اوباما بود که کشور قطر برای طالبان دفتر سیاسی گشود و در آن‌جا زمینه رابطه رهبران این گروه را با ایالات متحده آمریکا فراهم کرد. پیمان‌ صلحی که میان طالبان و آمریکا منعقد شد نیز در دوحه امضا شد.

پس از به قدرت رسیدن طالبان نیز اکثرا حرف‌ها و پیشنهادهای مقامات آمریکایی و کاخ سفید به طالبان، از طریق قطر ابلاغ می‌شده است. همین چند ماه قبل بود که نخست وزیر قطر به قندهار آمد و با رهبر طالبان دیدار کرده و پیام‌های آمریکایی‌ها را برای شان ابلاغ نمود.

شاید پرسشی که مطرح شود این است که چرا طالبان به صورت مستقیم وارد رابطه با آمریکا نمی‌شوند و چه نیاز به وساطت قطر دارند؟

همچنین بخوانید: رینا امیری: توجیهات و بهانه‌های طالبان در داخل، منطقه و جهان رد شده است

پاسخ این پرسش را باید در تکنیک استتار افغانی جستجو کرد. مایکل بری، افغانستان‌شناس و استاد دانشگاه آمریکایی، از دوره امیر عبدالرحمن خان به این‌سو این ذهنیت در میان زمام‌داران افغانستان به وجود آمده است که یک حاکم افغان اگر می‌خواهد بدون چالش حکومت کند، باید این چند اصل را رعایت کند:

در نگاه مردم افغانستان مستقل به نظر بیاید؛
شریعت‌خواه باشد؛
به یکی از کشورهای خارجی وابسته باشد تا پول دریافت کند و بتواند در افغانستان هزینه نماید.

طالبان هم شریعت‌خواه هستند و هم وابسته به خارج. این وابستگی خارجی باعث شده است تا هفته‌وار چهل میلیون دلار به صورت علنی و پول‌های گزاف دیگر، به صورت پنهانی دریافت کنند. این گروه برای آن‌که مستقل به نظر بیایند به جای تعامل مستقیم با آمریکا، رابطه خود را با آن کشور از طریق قطر تنظیم کرده‌اند. زیرا رابطه داشتن با قطر که یک کشور اسلامی است نمی‌تواند برای طالبان در افکار عامه هزینه داشته باشد. رابطه طالبان با قطر در واقع تکنیک استتار این گروه برای مخفی‌نگهداشتن رابطه شان با آمریکا است.

این تکنیک اما تکنیک خیلی قدیمی و کهنه است و در عصری کنونی که روزگار فناوری‌های اطلاعاتی است، خیلی جواب‌گو نمی‌باشد. به همین دلیل است که مردم امروزه از ماهیت رابطه طالبان با آمریکا می‌دانند و حتا شماری برای این گروه لقب واگنر اسلامی یا بلک واتر افغانی را داده‌اند.

رابطه طالبان با آمریکا ریشه‌های این گروه را در افغانستان سست کرده است. جنگ‌جویان طالبان از خود می‌پرسند که ما چگونه دشمن آمریکا بودیم که حالا در سطح بلندی با آن کشور تعامل داریم و هفته‌وار از آمریکایی‌ها پول دریافت می‌کنیم؟

همچنین بخوانید: جدال، جدال پارسی است

نوشته های مرتبط :