چرا پاکستان برای طالبان لابی می‌کند؟

دسته: تحلیل
نویسنده: تحریریه روایت
1402/04/14
4:01 ب.ظ
بازدید: 4

نخست وزیر پاکستان روز گذشته در نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای گفت که «کشورهای جهان با حکومت طالبان باید تعامل معنادار داشته باشند زیرا که ثبات در افغانستان برای رسیدن به صلح و رفاه در منطقه، دغدغه‌ مشترک و مسئولیت همه رهبران سازمان همکاری‌ شانگهای است». وی همچنین مانند سایر رهبران پاکستان باری دیگر خواستار حمایت مالی از گروه طالبان گردیده و گفت که حمایت حیاتی مورد نیاز افغانستان برای جلوگیری از یک بحران شدید انسانی، جلوگیری از فروپاشی اقتصادی و مبارزه با تروریسم، متوقف شده است و این سیاست نیاز به بازنگری فوری دارد.

همه می‌دانیم که پاکستان طرفدار ایجاد نظام مردم‌سالار و مستقل و مقتدر در افغانستان نیست، و همچنین مشکلات اقتصادی و اجتماعی و فقر و بیچارگی مردم افغانستان برای پاکستان پشیزی هم ارزش ندارد. در واقع این کشور مانند هفتاد سال تاریخ سیاسی اش برای ادامه حیات پرماجرا و مملو از بحرانش از هر ابزار و حربه ای استفاده می کند. از این رو سیاست این کشور همواره استوار بر استفاده از گروه های نیابتی، علم کردن مسایل و مشکلات داخلی کشورها، سوء استفاده های بزرگ مالی از نام و جایگاه کشورها از جمله افغانستان و در نهایت گره زدن این پروژه در بستر حمایت از افراد و گروه‌هایی صورت گرفته و می گیرد که به نوعی در همراهی با سیاست های این کشور حرکت کرده اند. بنابراین امروز اگر پاکستان حافظ منافع طالبان می شود و برای این گروه در هر جمع و نشستی لابی گری می کند، زیاد جای تعجب نیست. اما نفع پاکستان چرا در گرو حمایت از طالبان است و طالبان چه مزیتی برای پاکستان دارد؟

همچنین بخوانید: نشست دوحه بدون حضور طالبان برگزار خواهد شد

اول_ پاکستان هرگز با حاکمیت های گذشته افغانستان تا این حد نزدیک نبوده است. حتی در دوران جهاد و استقرار گروه های جهادی در این کشور، به جز حزب اسلامی حکمتیار، هیچ گروهی دیگر تا این حد برای پاکستان عزیز نبوده است. البته نزدیکی گروه ها و حاکمیت ها به پاکستان در گرو رفتار و سیاست آنان بوده است. در واقع نزدیکی پاکستان به طالبان هم در شرایط کنونی بر میگردد به تبعیت طالبان از دولت پاکستان. این گروه امروز به فرمان پاکستان هم در سیاست داخلی و هم در سیاست خارجی حرکت می کند. به اشاره پاکستان طالبان پاکستانی را در شمال افغانستان اسکان می دهد؛ روابط با کشورهای همسایه و منطقه و جهان را با پالیسی ساخته شده از سوی پاکستان تنظیم می کند و در رویکردهای داخلی و خارجی اعم از سرکوب و خشونت و تسامح و تساهل، کلا در گرو دولت پاکستان حرکت می کند؛ بنا نزدیکی پاکستان به طالبان از این منظر قابل توجیه است.

۲_ با گذشت دو سال از سلطه مجدد طالبان بر افغانستان حالا برای همه تبیین شده که طالبان نه یک جنبش و نیرو و حکومت مستقل، که یک نیروی نیابتی وابسته و دست نشانده ی به عنوان حاکمیت در «سایه» به یک تعریف جدید آن، از سوی پاکستان در افغانستان می باشد. حکومت در سایه به یک مفهوم آن یعنی حاکمیتی که از سوی یک قدرت خارجی در کشور دومی و سومی مستقیم و یا غیر مستقیم تاسیس و اداره شود؛ که حاکمیت فعلی طالبان این شرایط را دارا است. چون گروه طالبان هم خانه و تمامی دار و ندار شان در پاکستان قرار دارد و هم نیروی فکری و بسیج عمومی آنان و همچنین شورای اجرایی و زیربنا و روبنای فکری و فرهنگی این گروه در پاکستان هستند. از این رو پاکستان به عنوان محرک و مجری سیاست های طالبان عمل کرده و برای این گروه هم دلالی، هم لابی گری و هم دایه‌گی می‌کند.

همچنین بخوانید: اقدام پولیس پاکستان برای بازداشت عمران خان

۳_ طالبان ارزان‌ترین و کم هزینه‌ترین و فرمان‌بردار ترین نیروی‌ نیابتی پاکستان هستند. هیچ نیرویی به اندازه طالب برای پاکستان و پیشبرد اهداف این کشور به صرفه نیست. وجود طالب برای حیات پاکستان در افغانستان اساسی است. پاکستان با بودن طالب، مکلف به پرداخت میلیون‌ها دالر برای بی ثباتی در افغانستان مانند سال‌های گذشته نیست. از سویی هم محرک فکری طالبان در دست استخبارات پاکستان قرار دارد؛ چون تا زمانیکه مدارس دینی پشتونستان‌ فعال باشد و مغزشویی افراد برای عملیات ها و برآورده شدن اهدافی به ظاهر مقدس اما در باطن نامقدس وجود داشته باشد، پاکستان نیازی به ریخت و پاش‌ها برای برآورد شدن اهدافش کلان اش از جمله ادعاها برای ختم معضل خط دیورند در افغانستان ندارد.

نوشته های مرتبط :