خانقاه مولانا؛ ویرانه‌ی ارزشمند

دسته: تحلیل, هویت
نویسنده: فرهمند
1402/11/21
4:16 ب.ظ
بازدید: 33

پایگاه خبری تحلیلی روایت : اما با تأسف که در بیست سال نظام جمهوریت و امکانات فراوان مالی، حکومت‌های افغانستان اقدامی برای بازسازی این بنای ارزشمند تاریخی- فرهنگی انجام ندادند. فرهنگیان افغانستان معتقدند که حکومت پشتونی در افغانستان هیچ‌گاه حاضر نیست برای بناهای تاریخی اقوام دیگر به‌ویژه تاجیکان و فارسی‌زبانان اقدام جدی انجام دهد. هرچند بازسازی این بنا می‌توانست باعث جذب بیشتر گردشگران شود و منفعت اقتصادی برای حکومت‌های افغانستان ایجاد کند اما تعصب آن‌ها را واداشت تا از آن منفعت نیز بگذرند و بگذارند که این بنا هرروز ویران‌تر شود و از یادها برود.

خانقاه پدر مولانا جلال‌الدین محمد بلخی در شهرستان بلخ ولایت بلخ در شمال افغانستان قرار دارد که به باور اکثریت، مولانا در آنجا به دنیا آمده و کودکی‌اش را سپری کرده است.

این خانقاه که حالا به‌جز دیوارها و گنبدهایی از آن باقی نمانده است یکی از بناهای ارزشمند تاریخی- فرهنگی خراسان قدیم و افغانستان امروز است.

بهاولد مشهور به سلطان‌العلما پدر مولانا از این مکان به‌عنوان مدرسه، خانقاه و محلی برای تجمع روحانیون و اهل علم و عرفان آن زمان استفاده کرده است.

در تعریف‌های ارایه شده، خانقاه همان خانگاه فارسی است که محل اقامت، عبادت، آموزش و تعلیم‌وتربیت اهل تصوف گفته می‌شود که اکثر صوفیان برای امور دینی،‌ تربیتی و اجتماعی در آن می‌آیند.

به گفته تاریخ نویسان مولانا تا قبل از هجرتش از بلخ با خانواده‌اش در این مکان زندگی می‌کرده و آموزش‌های اولیه را در همین مکان نزد پدرش دیده است.

این خانقاه به دلیل حضور پدر مولانا و محل تولد مولانا، برای مردم افغانستان جایگاه بالایی دارد و باوجود ویرانه بودنش سالانه صدها شهروند افغانستان و گردشگران خارجی به آن‌جا سر می‌زنند.

اما با تأسف که در بیست سال نظام جمهوریت و امکانات فراوان مالی، حکومت‌های افغانستان اقدامی برای بازسازی این بنای ارزشمند تاریخی- فرهنگی انجام ندادند. فرهنگیان افغانستان معتقدند که حکومت پشتونی در افغانستان هیچ‌گاه حاضر نیست برای بناهای تاریخی اقوام دیگر به‌ویژه تاجیکان و فارسی‌زبانان اقدام جدی انجام دهد. هرچند بازسازی این بنا می‌توانست باعث جذب بیشتر گردشگران شود و منفعت اقتصادی برای حکومت‌های افغانستان ایجاد کند اما تعصب آن‌ها را واداشت تا از آن منفعت نیز بگذرند و بگذارند که این بنا هرروز ویران‌تر شود و از یادها برود.

همچنین بخوانید: طالبان در بادغیس به جای مردم، جنگ‌جویان خود را شامل فهرست حج کرده‌اند

اعتراضات و صحبت‌های فرهنگیان افغانستان در اواخر حکومت جمهوریت افغانستان، کشور ترکیه را بر آن داشت تا این بنا را برای حرمت‎گذاری به جایگاه مولانا که اکنون در آن کشور دفن است، بازسازی کند اما به گفته فرهنگیان، ترس ترکیه از اینکه ممکن است بازسازی این مکان باعث شود تا جایگاه گردشگری آرامگاه مولانا در آن کشور پایین آید، سال‌ها باوجود تعهد خود، از آغاز کار بازسازی خودداری کرد و با کارشکنی و وعده‌های غیرعملی روند بازسازی آن را به تأخیر انداخت و دقیقا زمانی بازسازی این بنا را به گونه جدی آغاز کرد که از عمر حکومت جمهوریت در افغانستان چیزی باقی نمانده بود.

با روی‌کار آمدن طالبان کار بازسازی خانقاه دوباره به دلیل باورهای فاشیستی و افغانیت‌گرایی طالبان متوقف شد و اکنون در همان وضع اولیه و ناپایدار قرار دارد.

نوشته های مرتبط :