۱۵ آگست؛ روز سقوط آرزوها روز خاموشی زنان و آغاز فصل تاریک تاریخ معاصر افغانستان

دسته: تحلیل
نویسنده: انجنیر عبدالمجید قادری
1404/05/24
10:05 ب.ظ
بازدید: 8

پایگاه خبری تحلیلی روایت : پانزدهم آگست در حافظه جمعی مردم افغانستان نه تنها یک تاریخ ساده بلکه نمادی از فروپاشی امیدها، آرزوها و دستاوردهای چندین نسل است. در این روز ساختار سیاسی و نظامی کشور که با خون و فداکاری هزاران نیروی امنیتی و حمایت میلیون‌ها شهروند شکل گرفته بود به ناگاه در هم شکست و قدرت به دست گروه طا/لبان افتاد. این رخداد نتیجه مجموعه‌ای از عوامل پیچیده داخلی و خارجی بود که در نهایت به معامله با سرنوشت مردم افغانستان و تسلیم کامل حاکمیت ملی انجامید.

پانزدهم آگست در حافظه جمعی مردم افغانستان نه تنها یک تاریخ ساده بلکه نمادی از فروپاشی امیدها، آرزوها و دستاوردهای چندین نسل است.
در این روز ساختار سیاسی و نظامی کشور که با خون و فداکاری هزاران نیروی امنیتی و حمایت میلیون‌ها شهروند شکل گرفته بود به ناگاه در هم شکست و قدرت به دست گروه طا/لبان افتاد.
این رخداد نتیجه مجموعه‌ای از عوامل پیچیده داخلی و خارجی بود که در نهایت به معامله با سرنوشت مردم افغانستان و تسلیم کامل حاکمیت ملی انجامید.

در ۱۵ آگست کابل بدون مقاومت جدی سقوط کرد نیروهای امنیتی پراکنده و بی‌سرنوشت شدند و هزاران تن از سربازان و افسران که سال‌ها با تعهد و جان‌فشانی از وطن دفاع کرده بودند یا کشته شدند یا مجبور به فرار و اختفا گشتند.
همزمان موج گسترده مهاجرت آغاز شد میلیون‌ها شهروند افغانستان با چشمانی اشکبار و قلبی شکسته خانه و دیار خود را ترک گفتند و به سوی کشورهای همسایه یا مسیرهای خطرناک مهاجرت غیرقانونی روانه شدند.
۱۵ آگست برای زنان افغانستان آغاز دورانی تازه از محرومیت و سرکوب بود.
در یک شب تمام حقوقی که طی دو دهه گذشته با تلاش‌های پیگیر و مبارزات مدنی به دست آورده بودند از جمله حق تحصیل، حق کار و حق مشارکت اجتماعی از آنان سلب شد.
صدای زنان در عرصه عمومی خاموش گردید نهادهای مدنی و رسانه‌ها تعطیل یا تحت کنترل قرار گرفتند و فعالان حقوق زنان با تهدید بازداشت یا اجبار به ترک وطن روبه‌رو شدند.

پیامدهای اقتصادی این تغییر قدرت نیز ویرانگر بود. سرمایه‌گذاری‌ها متوقف شد بازار کار فروپاشید و فقر و بیکاری به سطحی بی‌سابقه رسید.
امروز بخش بزرگی از مردم افغانستان برای تامین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی خود به کمک‌های بشردوستانه بین‌المللی وابسته‌اند در حالی که محدودیت‌های سیاسی و مدیریتی حکومت طا/لبان روند کمک‌رسانی را دشوارتر ساخته است.

همچنین بخوانید: محرومیت دختران از آموزش در افغانستان؛ تهدیدی برای آینده‌ای روشن

از منظر اجتماعی تسلط طا/لبان باعث عمیق‌تر شدن شکاف‌های قومی و مذهبی در کشور شد.
سیاست‌گذاری‌ها و ترکیب ساختار قدرت بر محور دیدگاه‌های انحصارگرایانه و تک‌قومی استوار گردید که نه تنها مانع شکل‌گیری وحدت ملی شده بلکه بی‌اعتمادی و نارضایتی را در میان اقوام مختلف به اوج رسانده است. این انحصار قدرت به‌جای تکیه بر ظرفیت‌های انسانی علمی و فرهنگی کشور بر مبنای منافع گروهی خاص عمل می‌کند و سایر اقوام و جریان‌ها را به حاشیه می‌راند.

۱۵ آگست برای میلیون‌ها افغانستانی روزی است که جهان آنان را تنها گذاشت.
روزی که حمایت‌های بین‌المللی که سال‌ها بر آن حساب می‌کردند ناگهان فرو ریخت و وعده‌های امنیت، آزادی و توسعه به رویاهای بربادرفته بدل شد.
این تاریخ نه تنها یک رویداد سیاسی بلکه یک فاجعه انسانی، اجتماعی و فرهنگی است که تاثیرات آن هنوز در زندگی روزمره مردم موج می‌زند.

امروز چهار سال پس از آن واقعه افغانستان همچنان در تاریکی ناشی از سرکوب آزادی‌ها، گسترش فقر، و انزوای بین‌المللی به سر می‌برد.

اما در دل این تاریکی، شعله امید خاموش نشده است هزاران زن و مرد در داخل و خارج کشور همچنان برای حقوق و آزادی‌های خود مبارزه می‌کنند و خاطره ۱۵ آگست را به عنوان یادآوری تعهد به آزادی برابری و عدالت زنده نگاه می‌دارند.

۱۵ آگست نه فقط روزی برای سوگواری بر گذشته بلکه هشداری برای آینده است هشداری که اگر بی‌عدالتی، تبعیض، و انحصار قدرت ادامه یابد زخم‌های این سرزمین هرگز التیام نخواهد یافت.
تنها با همبستگی ملی احترام به تنوع قومی و فرهنگی و ایجاد حکومتی فراگیر و عادلانه است که می‌توان بر ویرانه‌های این روز آینده‌ای نو بنا کرد.

همچنین بخوانید: چرا نظام‌های سیاسی در افغانستان پایدار نمی مانند؟

نوشته های مرتبط :