آیا دانشگاه، طالبان را مدنی خواهد ساخت؟

دسته: تحلیل
نویسنده: غلام رضا سادات
1403/02/03
11:39 ق.ظ
بازدید: 11

پایگاه خبری تحلیلی روایت : روز گذشته برای اولین بار طرح جذب نیروهای طالبان برای تحصیل در دانشگاه‌ها، از بلخ آغاز شد. مقامات طالبان در بلخ ضمن تشویق افراد این گروه برای شمولیت‌ در دانشگاه‌ها گفتند که «زمان جنگ تمام شده و حالا باید مجاهدین برای مدیریت کشور خود را آماده نمایند.»

روز گذشته برای اولین بار طرح جذب نیروهای طالبان برای تحصیل در دانشگاه‌ها، از بلخ آغاز شد. مقامات طالبان در بلخ ضمن تشویق افراد این گروه برای شمولیت‌ در دانشگاه‌ها گفتند که «زمان جنگ تمام شده و حالا باید مجاهدین برای مدیریت کشور خود را آماده نمایند.»

گفته شده این طرح برای افراد رده‌های مختلف طالبان در نظر گرفته شده تا از یک سو علوم روز را فرا بگیرند و از سوی هم به گفته مقامات این گروه، با فراگیری مهارت های مدیریتی، روش حکومت‌داری را بیاموزند.

رفتن طالبان به دانشگاه در حالی‌ اتفاق می افتد که در گذشته اکثریت مطلق آنان دانشگاه را مراکز فساد و فحشا می دانستند. از این لحاظ این امر به ظاهر یک گام رو به جلو در جهت مدنی شدن طالبان است؛ اما نگرانی که وجود دارد این است که افراد این گروه با استفاده از زور و قدرت نظامی، دانشگاه را به مدرسه دینی افراط‌گرایانه مورد نظر خود تغییر دهند. زیرا طالبان بنا به ماهیت ایدئولوژیک خود، نشان داده که به دنبال پیاده‌سازی ایده‌های خود بوده و آرمان تأسیس مدینه فاضله مورد نظر خود را که مبتنی بر دیدگاه‌های افراطی و بنیادگرایانه از شریعت است، دنبال می‌کنند.

البته که به سختی می‌توان جامعه‌ای را که در مسیر توسعه و دموکراسی گام نهاده است، بار دیگر به عقب و به ابتدای خط بازگرداند. مردم افغانستان سال‌ها در راه به دست آوردن آزادی و مردم‌سالاری خون و عرق ریخته‌اند و به نیرویی که در پی تضییع آزادی‌ها و حقوق آن‌ها و همچنین محدود کردن جامعه مدنی باشد نخواهند پیوست، ولی نگرانی عمده اکثریت مردم تغییر اماکن آکادمیک مانند دانشگاه‌ها به مکان ترویج افراط گرایی است که ممکن در آینده در قسمت تغییر اذهان جوانان دانشجو تاثیر منفی بگذارد.
البته نکته مهمی که وجود دارد، این است که طالبان تصمیم رفتن به دانشگاه را در حالی اتخاذ کرده اند که با جامعه کاملا دگرگون از ۲۰ و ۳۰ سال قبل طرف اند. امروز در واقع طالبان با جامعه‌ و مردمی طرف هستند که ذهن پرسشگری و مطالبه گری دارند. طالبان با جامعه‌ی روبرو هستند که اکثریت مردمان آن به دانشگاه و مراکز علمی علاقه و باور دارند و تنها برتری و فهم و دانش برای این مردم از دریچه دروس دانشگاهی و اکادمیک و مدارس بزرگ اعتدالی جهان اسلام قابل تعریف است، نه مدارس افراطی دینی دیوبندی‌ و حقانیه‌ و غیره. شاید طالبان از یک سو براساس نیازی که به فراگیری علوم روز احساس کرده اند و ا‌ین‌که بدون دانش عصری نمی‌توانند کاری اداری کنند، به دانشگاه رو آورده اند. چون همه می دانیم که افراد مقررشده‌ی طالبان در ادارات هرچند مانند اختاپوس بالای سر همه کارمندان حضور دارند، ولی از این‌که با هیچ اصول و روش کار اداری به روش آکادمیک آشنا نیستند، سرخورده‌ می‌شوند. از طرفی هم طالبان فکر می‌کنند که با رفتن به دانشگاه و فراگیری بخشی از علوم عصری، می توانند

همچنین بخوانید: دام عفو

در قسمت تغییر دیدگاه‌ها در پیروی از نظرات افراط‌گرایانه خود در جامعه افغانستان تاثیرگذار باشند، از همین رو احتمالا وادار به درس و سبق دانشگاه شده اند.

در جمع بندی می‌توان گفت البته راجع به تغییر افکار طالبان با رفتن به دانشگاه، گمان نمی شود که امیدواری چندانی وجود داشته باشد. زیرا که این گروه بنا بر ماهیت ایدئولوژیک خود، همان گونه که در نزدیک به سه سال گذشته نشان داده، به دنبال پیاده‌سازی ایده‌های خود بوده نه اصلاح و مدنی شدن و حل شدن در جامعه افغانستان.

نوشته های مرتبط :