تجربه رایش سوم و محاکمه آیشمن در اورشلیم، آموزهای تلخ و عمیق درباره ماهیت مسئولیت انسانی ارائه میدهد. در نظامهای توتالیتر، قدرت در دست یک نفر یا گروه محدود متمرکز است و دیگران، حتی افراد با موقعیت رسمی، تنها مهرههایی در سیستم اجراییاند. اما این تمرکز قدرت هرگز نمیتواند مسئولیت فرد را محو کند. حتی وقتی همه ساختارهای قانونی و اجتماعی دست به دست یکدیگر میدهند تا بیعدالتی و جنایت را قانونی جلوه دهند، هر انسانی هنوز با وجدان خود روبروست و محک اخلاقی او، نه موقعیت رسمی، تعیین میشود. محاکمه آیشمن نشان داد که نمیتوان کسی را صرفاً
