تحلیل

در میدان هوایی کابل

۱۴۰۲/۰۷/۱۲ 11:59 بدون دیدگاه

بامداد روز جمعه ۱۹ اسد سال ۱۴۰۲ هجری شمسی، پس از دو و نیم سال وارد «میدان هوایی بین المللی کابل» شدم. آنچه در این شهر تغییر نکرده بود؛ آسمان بود و آنهم مانند دل هزاران شهروند این شهر تاریک و غبار آلود و بسان اشک های مادران، زنان، مردان، جوانان و دختران این شهر بارانی. دیگر همه چیز در این شهر تغییر کرده است و گویا مردم این شهر تازه مسلمان شده اند. مسوولین کلاه‌های کندهاری به سر داشتند و عموما به زبان پشتو حرف می‌زدند. از ازدحام گذشته در «میدان هوایی بین المللی کابل» خبری

چه کسانی ورزش را سیاسی کرده‌اند؟

۱۴۰۲/۰۷/۱۱ 15:00 بدون دیدگاه

در یکی از اتفاقات ناگوار ورزشی در حالی که قرار بود دو تیم فوتبال الاتحاد عربستان و سپاهان ایران شامگاه دوشنبه ۱۰ میزان در ورزشگاه «نقش جهان» اصفهان به مصاف هم بروند، بر اساس گزارش ‌ها، تیم الاتحاد عربستان به‌ بهانه وجود تندیس قاسم سلیمانی در فضای این ورزشگاه، حاضر به مسابقه نشده و این بازی لغو شد. در همین راستا کنفدراسیون فوتبال آسیا موسوم به «ای‌اف‌سی» شامگاه دوشنبه دهم میزان با انتشار بیانیه‌ای ضمن اعلام لغو دیدار دو تیم سپاهان و الاتحاد در چارچوب هفته دوم رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا و بدون توضیح روشن گفته است که پرونده

چرا از پی‌گیری بحث «هزاره‌های سنی» منصرف شدم؟

۱۴۰۲/۰۷/۱۱ 14:49 ۳ نظر

چندین سال می‌شود که تعدادی از جوانان در ولایت بغلان، جامعه فارسی‌زبان آن‌جا را به هزاره و تاجیک دسته‌بندی کرده و هر از گاهی با مطرح کردن مباحث هویتی به شقاق و نفاق دامن می‌زنند. اعتراف می‌کنم یکی از کسانی که نخستین بار و در عالم خامی و ناپُختگی، این بحث را مطرح کرد، من بودم، اما خیلی زود از این موضوع منصرف شدم. علت این‌که من از پی‌گیری این بحث منصرف شدم، دو چیز بود: نخست این‌که متوجه شدم فهمم از مفهوم «قومیت» نادرست بوده است. من در آن زمان تعریف بیولوژیکی از «قومیت» داشتم و احساس

پیامبر برابری‌خواهی

۱۴۰۲/۰۷/۱۰ 16:45 بدون دیدگاه

در باره تاریخ دقیقِ سالروز تولد پیامبر اسلام میان مذاهب اسلامی اختلاف است: اهل تسنن از ۱۲ ربیع‌الاول به عنوان سالروز تولد پیامبر اسلام یاد می‌کنند و اهل تشیع اما از ۱۷ آن. در جمهوری اسلامی ایران، از ۱۲ ربیع‌الاول تا ۱۷ آن را «هفته وحدت» نام‌گذاری کرده‌اند تا هر دو احتمال را گرامی بدارند. در حال حاضر ما در «هفته وحدت» قرار داریم. به مناسبت «هفته وحدت» و سالروز تولد پیامبر اسلام می‌خواهم به یکی از نکاتی که چندی قبل از برنارد لوییس، خاورشناس معروف غربی، در باره اسلام خوانده بودم اشاره کنم. برنارد لوییس، وقتی در

پاکستان و سیاست ستیز با مهاجرین افغانستانی

۱۴۰۲/۰۷/۱۰ 14:54 بدون دیدگاه

در طول چهل سال گذشته پس از جمهوی اسلامی ایران پاکستان دومین مقصد پناهجویان افغانستانی بوده است. هرچند شمار دقیق پناهجویان افغانستانی ساکن در پاکستان به صورت دقیق هیچ زمانی مشخص نشده است، ولی بر اساس تازه ترین داده های سازمان ملل و دولت پاکستان، بیش از ۳ میلیون مهاجر افغانستانی در پاکستان زندگی می کنند. باید گفت که سرازیر شدن پناهجویان و مهاجرین آن هم به صورت میلیونی، در هر کشوری که باشد، مناسبات اقتصادی و اجتماعی آن جامعه و کشور را با چالش های روبرو می کند. کما اینکه امروز کشورهای مانند پاکستان و ایران متاثر از

نشست «فرمت‌ مسکو»؛ نقدی بر عدم دعوت مخالفان

۱۴۰۲/۰۷/۰۹ 13:04 بدون دیدگاه

نشست فرمت‌ مسکو برگزار شد. در این نشست که کشورهای همسایه و منطقه شرکت داشتند، آن گونه که در آجندا بیان شده، راجع به اوضاع افغانستان تحت حاکمیت طالبان، مسئله حکومت همه شمول، امنیت مرزها، مبارزه با مواد مخدر و موارد دیگر مرتبط با افعانستان که اوضاع کشورهای همسایه و منطقه متاثر از آن هستند، بحث شد. در این نشست نمایندگان ارشد کشورهای منطقه و همسایه، نگرانی‌ها، چالش‌ها و پیشنهادات شان را مطرح ساخته و رویکرد کشورهای شان را راجع به افغانستان بیان کردند؛ البته فارغ از اینکه این نشست و اینگونه نشست‌ها الزامات و قدرت اجرایی را ندارند،

«نسخه داخلی» اما ناکام طالبان

۱۴۰۲/۰۷/۰۹ 12:35 ۲ نظر

امیرخان متقی، وزیر امور خارجه‌ی طالبان در نشست «فرمت مسکو»، که در شهر کازان برگزار شده بود، گفته است: «افغانستان را نسخه‌های خارجی تباه کرد. برای افغانستان نسخه نپیچید.» او این سُخن را در واکنش به مطالبه‌ی تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان اظهار داشته است؛ مطالبه‌ای که آجندای اصلی نشست «فرمت مسکو» را تشکیل می‌داد و هم‌چنان یکی از پیش‌شرط‌های به‌رسمیت‌های حکومت طالبان از سوی جامعه جهانی است. اما در مقابل، طالبان ساختار حکومت موجود خود را «نسخه داخلی» برای مهار بحران افغانستان می‌دانند. این نسخه، با اندکی تفاوت، چیزی است که از عصر امیر عبدالرحمن خان تا

امام ابوحنیفه به روایت اهل حدیث

۱۴۰۲/۰۷/۰۹ 11:50 بدون دیدگاه

در بامداد اسلام و به ویژه در عصر «تابعین» دو مکتب در میان مسلمانان ظهور کرد؛ یکی مکتب «رأی» و دیگری مکتب «روایت». پیروان «مدرسه رأی»، چنانچه نام این مدرسه حکایت می‌کند، توجه زایدالوصفی به عقل داشتند و می‌توان گفت شاه‌بیت این مدرسه عقلانیت و عقل‌گرایی بوده است. آن‌ها به ظواهر نصوص شرعی اکتفا نکرده، بلکه به درون این نصوص می‌رفتند و بیش‌تر از قشر نصوص به عمق و محتوای آن توجه داشتند. در خط مقابل این مدرسه، پیروان «مدرسه روایت» قرار داشتند. آن‌ها برخلاف «اهل رأی» به ظواهر نصوص شرعی می‌چسپیدند و به عبارتی قشری‌نگر بودند

جایزه نوبل برای تطهیرگری

۱۴۰۲/۰۷/۰۸ 15:09 بدون دیدگاه

اکادمی سوئد در سال ۱۹۶۴ ژان پل سارتر، فیلسوف معروف فرانسوی، را به عنوان «برنده جایزه نوبل ادبیات» معرفی کرد، اما او این جایزه را نپذیرفت و رد کرد. نپذیرفتن سارتر، علل و عوامل مختلف داشت. یکی از علل و عواملش این بود که او فکر می‌کرد در اعطای این جایزه بیش‌تر ملاحظات سیاسی دخیل است تا مساله شایستگی. مثلا او در نامه‌ای به اکادمی سوئد گفته بود که این جایزه اکثرا یا به نویسندگان غربی و یا یاغیان شرق داده می‌شود نه به آن‌هایی که واقعا شایسته‌اش هستند. او به طور نمونه، یادآوری می‌کند که «این جایزه

حضرت محمد (ص)؛ پیامبر رحمت و با پیروان غرق در جهالت

۱۴۰۲/۰۷/۰۸ 12:08 بدون دیدگاه

حدود هزار و چهار صد سال پیش از امروز، در جهان بشری و جامعۀ عرب که جهل مرکب و تعصب شدید بر آن سایه افکنده بود و خرافه‌ها گسترده شده و زبانه می‌کشید، پیامبر رحمت و مهربانی پا به عرصۀ گیتی گذاشت. پیامبر در شرایطی پا به این جهان نهاد و متولد گشت که جهالت‌ها، خرافه‌ها، بدعت‌ها، تفوق‌طلبی‌ها، دروغ‌ها، فریب‌ها، برتری جویی‌ها، شرک قرار دادن‌ها، مظالم‌ها و تمامی آنچه که ارزش‌های بشریت و انسانیت را به مسلخ کشیده بود، به عنوان منشور و رفتار جمعی بسیاری از مردمان آن دوره اجرا و اعمال میشد. در حالیکه معیار انسانیت که

داستان تراژیک دانشگاه در افغانستان تحت حاکمیت طالبان

۱۴۰۲/۰۷/۰۸ 11:43 بدون دیدگاه

با آمدن امارت قرون وسطایی طالبان، افغانستان به شکل وحشتناکی گرفتار عقب‌گرد و فروپاشی شد. این عقب‌گرد را در همه زمینه‌ها می‌توان مشاهده کرد. زنان به کلی از صحنه زندگی حذف شدند، تحصیلکرده‌ها بی‌کار و بی‌روزگار و آواره شدند، ژورنالیستان کار خود را از دست دادند، رسانه‌ها تعطیل شدند، کارمندان دولت- اگر در بهترین حالت کار خود را از دست ندادند- مجبور شدند خود را با قوانین بدوی طالبان هماهنگ بسازند و از این‌گونه موارد. یکی از عرصه‌هایی که با آمدن طالبان به شدت دچار لطمه و صدمه شد بخش تعلیم و تربیه و تحصیلات عالی کشور بود.

جذابیت‌های گردش‌گری افغانستان و عدم استفاده از این ظرفیت

۱۴۰۲/۰۷/۰۶ 10:47 بدون دیدگاه

افغانستان ظرفیت زیادی برای تبدیل شدن به مقصد زیبای گردش‌گری دارد. اماکن تاریخی، کوه‌ها و دریاچه‌های دلفریبش محلی مناسب برای گشت و گذار و تفریح ماجراجویان است. در شهرهای بزرگ و کوچک و محله‌ها و قریه‌جات افغانستان می توان اقامت کرده و از مناظر و زیبای‌های چهار فصل سال لذت برد. افغانستان بدون شک برای هر گردشگری می تواند جذاب باشد؛ زیرا جغرافیا و مناظر طبیعی و بناهای ساخته شده آن با سبک‌های گوناگون، طبعا مورد علاقه سلایق مختلف می باشد. در حالیکه این ظرفیت عظیم می توانست/ می تواند در رشد اقتصاد، صنعت و فرهنگ و بخش‌های مختلف

نتایج معکوس سرکوب

۱۴۰۲/۰۷/۰۶ 10:32 بدون دیدگاه

دیروز طالبان، ژولیا پارسی، رهبر «جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان»، را همراه با فرزندش در کابل بازداشت کرده و به مکان نامعلومی انتقال دادند. این جنبش، یکی از چند جنبش مقاومت مدنی است که از سوی زنان در واکنش به «سیاست‌های مبتنی بر آپارتاید جنسیتی» طالبان، از سوی زنان اعلام موجودیت کرده اند. طالبان پس از تصرف مجدد کشور در اگوست سال ۲۰۲۱، بیش از ۵۰ فرمان محدودکننده علیه‌زنان صادر کردند که بر اساس آن‌ها بانوان از ابتدایی‌ترین حقوق خود، از جمله حق آموزش و کار، محروم شدند. در واکنش به این فرمان‌ها، جنبش‌های مقاومت مدنیِ از سوی

دانشمندان غربی در مورد پیامبر چه می گویند؟

۱۴۰۲/۰۷/۰۵ 09:34 بدون دیدگاه

بنابر مشهورترین روایت حضرت محمد صلی الله علیه و سلم در دوازدهم ربیع الأول سال ۵۷۰ م. چشم به جهان گشوده است. دانشمندان مسلمان در مورد پیامبر بسیار نوشته و یا سخن گفته اند، اما در این میان دانشمندان غربی نیز در باره پیامبر کتاب ها و یا مطالبی نوشته و یا سخنانی گفته اند. هر شخصیت تاثیر گذار در طول تاریخ بشر – چه پیامبر باشد یا پادشاه و یا حتا متفکر و مصلح و فیلسوف – موافقان و مخالفان بسیاری دارد. موافقان او را ستایش می کنند، اما مخالفان او را نکوهش می نمایند. این

میلاد پیامبر؛ رخداد عادی یا واقعه معجزه‌آمیز؟

۱۴۰۲/۰۷/۰۴ 12:57 بدون دیدگاه

شیعه‌ها و سنی‌ها در مورد میلاد پیامبر(ص) اختلاف دارند؛ اکثر سنی‌ها دوازدهم ربیع الأول را روز میلاد می‌دانند، اما شیعه ها باور دارند که پیامبر بزرگ اسلام در روز هفدهم ربیع الأول چشم به جهان گشوده است. محمد غزالی، متفکر مشهوری مصری در این مورد می گوید: « مورخین نتوانسته اند به گونه دقیق روز، ماه و سال تولد پیامبر را تعیین نمایند. اکثر روایات نشان می دهد که ولادت پیامبر در زمان حمله حبشی‌ها به مکه، سال ۵۷۰ م . مصادف با دوازدهم ربیع الأول سال ۵۳ قبل از هجرت بوده است. تعیین روز میلاد از

تاکید بر «حافظه قومی» سودمند است یا «فراموشی تاریخی»؟

۱۴۰۲/۰۷/۰۴ 11:59 بدون دیدگاه

دیروز، ۲۵ سپتمبر، سالروز صدور فتوای تکفیر و قتل عام مردم هزاره از سوی امیر عبدالرحمن خان بود. بر بنیاد روایت فیض‌محمد کاتب و تعدادی دیگری از مورخان و پژوهش‌گران، امیر عبدالرحمن خان، این جلاد خون‌آشام، ۱۳۱ سال قبل از امروز با صدور فتوای تکفیر و قتل عامِ مردم هزاره، ۶۲ درصد این مردم را قتل عام کرد، سرزمین‌های شان را غصب و اموال شان را تاراج نموده و چندین هزار زن و مرد هزاره را به بردگی گرفت. آن‌چه را امیر عبدالرحمن خان انجام داد جنایت وحشت‌ناکی بود که هنوز از شنیدن روایات آن مو بر بدن

«امورات داخلی» ما از عصر امیر عبدالرحمن تا طالبان

۱۴۰۲/۰۷/۰۴ 10:30 بدون دیدگاه

یکی از کلیدهای واژه‌هایی را که سخن‌گویان طالبان همواره در مصاحبه‌ها، کنفرانس‌ها و اعلامیه‌های مطبوعاتی خود خیلی به کار می‌برند، اصطلاح «امور داخلی» است. تا کشوری از نقض حقوق بشر، حذف سیستماتیک اقوام از ساختار حکومت، ممنوعیت تحصیل دختران و تشکیل حکومت تک‌قومی و تک‌مذهبی از سوی طالبان انتقاد می‌کنند، سخنگویان طالبان این موضوعات را «مسایل داخلی افغانستان» خوانده و کشورها و سازمان‌های بین‌المللی را به عدم مداخله در امور داخلی افغانستان توصیه می‌کنند. اگر بخواهیم پیشینه‌ی کاربرد این کلیدواژه را در تاریخ افغانستان جستجو کنیم، رد پای آن را در پاسخ امیر عبدالرحمن خان به نامه ناصرالدین

آیا واقعا از خاک افغانستان امنیت کشورهای همسایه مورد تهدید قرار نمی‌گیرد؟

۱۴۰۲/۰۷/۰۳ 16:01 بدون دیدگاه

ذبیح‌الله مجاهد، سخن‌گوی طالبان در تازه‌ترین مصاحبه خود گفته که آنان با هیچ یک از گروه های تروریستی فعال در کشورهای منطقه و همسایه ارتباط ندارند. وی همچنین تاکید کرده است که هرگز از خاک ‎افغانستان علیه دیگران استفاده نخواهد شد. اظهارات این مقام طالبان در حالی مطرح می شود که در ماه پسین اکثریت کشورهای جهان به شمول همسایگان افغانستان از حضور گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان ابراز نگرانی کرده و طالبان را متهم به تروریسم‌پروری کرده اند. البته برای تبیین این موضوع و اینکه طالبان سبب تقویت کدام گروه ها شده و چرا برخلاف مستندات موجود، ارتباط

عصیان؛ نعمتی که بازستانده شد

۱۴۰۲/۰۷/۰۳ 11:41 بدون دیدگاه

استاد صادق عصیان، زاده‌ی ۱۳۵۲ در بلخ و درگذشته‌ی ۱۴۰۲ در آلمان؛ شاعر، نویسنده، فعال رسانه‌ای و مدنی، استاد دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه بلخ و دبیر نقد انجمن نویسندگان بلخ بود. در چمدان فعالیت‌های ادبی او، پنج دفتر شعر، درس‌نامه‌های نقد ادبی که خودش مدرس آن درس بود، کتاب‌های تذکره‌ی شاعران شمال افغانستان، حضور در برنامه‌های اجتماعی، اجرای بزرگداشت‌هایی از شاعران و ادیبان و شخصیت‌های فرهنگی، اجرای برنامه‌های متعدد ادبی در رسانه‌ها و دستگیری از شاعران و نویسنده‌ها در چارچوب انجمن نویسندگان بلخ و انجمن‌های ادبی دیگر را می‌توان دید. او که استاد نقد ادبی، اسطوره و حماسه‌شناسی، و

احمدشاه مسعود از استاد سیاف چه می‌خواست؟

۱۴۰۲/۰۷/۰۳ 10:38 بدون دیدگاه

حتما آن ویدیوی جلسه شهید احمدشاه مسعود با فرماندهان جهادی در کاپیسا را دیده‌اید. جلسه‌ای که پس از تصرف کابل به دست طالبان برگزار شده است. جلسه‌ای که آمر صاحب تلاش می‌کند فرماندهان جهادی را قناعت بدهد تا فرار نکنند و فرارکردن راه حل نیست. در پایان جلسه، آمر صاحب از استاد عبدالرب رسول سیاف می‌خواهد که نشست را با «دعای خیر» خود پایان بخشد. چرا آمر صاحب شهید در آن جلسه مهم، یک «عالم دینی» را در کنار «فرماندهان جهادی» می‌نشاند و جلسه نظامی را با «دعای خیر» آن روحانی به پایان می‌رساند؟ واکاوی این پرسش برای این