مانور تبلیغاتی طالبان بر سر تونل سالنگ؛ رنگ‌کاری به جای بازسازی

دسته: تحلیل
نویسنده: شهرام خراسانی
1404/08/21
9:19 ق.ظ
بازدید: 8

پایگاه خبری تحلیلی روایت : هر سال، با فرارسیدن فصل سرما یا آغاز سال جدید، رسانه‌های نزدیک به طالبان پر می‌شوند از گزارش‌ها و ویدیوهایی که مدعی‌اند کار بازسازی، آسفالت و «احیای مجدد» تونل و جاده سالنگ با تلاش «امارت اسلامی» جریان دارد. سخنگویان این گروه با شور و شعف از پروژه‌ای سخن می‌گویند که گویا قرار است بزرگ‌ترین دستاورد عمرانی حکومت‌شان باشد؛ اما واقعیت، چیزی فراتر از رنگ‌کاری دیوارها و آسفالت موقتی نیست. طالبان نه طرحی برای بازسازی بنیادی دارند، نه توان فنی و نه نیتی برای ایجاد زیرساخت‌های پایدار. آنچه به نمایش می‌گذارند، صرفاً مانور تبلیغاتی است؛ تلاشی برای ساختن چهره‌ای کارا از حکومتی که در حقیقت از درون پوسیده است.

هر سال، با فرارسیدن فصل سرما یا آغاز سال جدید، رسانه‌های نزدیک به طالبان پر می‌شوند از گزارش‌ها و ویدیوهایی که مدعی‌اند کار بازسازی، آسفالت و «احیای مجدد» تونل و جاده سالنگ با تلاش «امارت اسلامی» جریان دارد. سخنگویان این گروه با شور و شعف از پروژه‌ای سخن می‌گویند که گویا قرار است بزرگ‌ترین دستاورد عمرانی حکومت‌شان باشد؛ اما واقعیت، چیزی فراتر از رنگ‌کاری دیوارها و آسفالت موقتی نیست. طالبان نه طرحی برای بازسازی بنیادی دارند، نه توان فنی و نه نیتی برای ایجاد زیرساخت‌های پایدار. آنچه به نمایش می‌گذارند، صرفاً مانور تبلیغاتی است؛ تلاشی برای ساختن چهره‌ای کارا از حکومتی که در حقیقت از درون پوسیده است.

تونل سالنگ، که در دهه‌ی ۱۹۶۰ میلادی با کمک اتحاد شوروی ساخته شد، یکی از شاهکارهای مهندسی در منطقه بود و نقش حیاتی در اتصال شمال و جنوب افغانستان دارد. دهه‌ها جنگ، بی‌توجهی و فرسایش طبیعی، این شاهراه را فرسوده کرده و حالا نیازمند بازسازی عمیق و بنیادی است. اما طالبان، به جای درک این ضرورت، با چند کامیون قیر و مقداری رنگ، هر سال همان نقاط تکراری را دست‌کاری می‌کنند، سپس آن را به عنوان «بازسازی کامل» در بوق و کرنا می‌دمند. در حالی‌که همه می‌دانند، این نوع اقدامات نه عمر جاده را افزایش می‌دهد و نه امنیت تردد را تأمین می‌کند.

رفتار طالبان در قبال پروژه سالنگ، نمونه‌ی روشن سیاست کلی آنان در حوزه عمران و توسعه است: حفظ ظاهر به جای کار واقعی. آنان با ابزار تبلیغات، از هر حرکت کوچک، یک نمایش بزرگ می‌سازند. اگر جاده‌ای لکه‌گیری شود، اگر دیواری رنگ شود، یا اگر چراغی در تونل روشن گردد، بلافاصله ویدیویی منتشر می‌کنند که گویی پروژه‌ای ملی و تاریخی تحقق یافته است. اما در عمل، هیچ طرح زیربنایی برای بازسازی کامل تونل، توسعه مسیرهای جانبی، یا مدرن‌سازی سیستم تهویه و ایمنی وجود ندارد.

دلیل این رفتار روشن است. طالبان از توسعه‌ی واقعی می‌ترسند. توسعه، آگاهی می‌آورد، و آگاهی با ذهن بسته‌ی طالبانی ناسازگار است. آنان به خوبی می‌دانند که ساختن زیرساخت‌های پایدار، یعنی گشایش راه برای اقتصاد، آموزش و ارتباطات گسترده‌تر — چیزهایی که مردم را از نیاز به طالبان و سلطه‌شان رها می‌سازد. بنابراین، آنچه طالبان می‌خواهند، نه بازسازی افغانستان، بلکه تداوم فقر، وابستگی و ناآگاهی است. رنگ کردن جاده‌ها و تکرار شعارهای تبلیغاتی، بهترین ابزار برای پنهان کردن این واقعیت تلخ است.

تبلیغات رسمی طالبان از پروژه سالنگ، در حقیقت پاسخی به بحران مشروعیت داخلی و خارجی آنان است. آنان می‌کوشند با نمایش چند تصویر از قیرپاشی و رنگ‌آمیزی، به مردم القا کنند که «حکومت کار می‌کند». اما مردم سال‌هاست که می‌دانند حکومت وقتی کار می‌کند که نتیجه‌ی آن در زندگی روزمره دیده شود — وقتی که وسایط نقلیه در تونل سالنگ بدون ترس از خفگی، ریزش سقف یا ازدحام تردد کنند. در حال حاضر، این تونل نه‌تنها از نظر ایمنی خطرناک است، بلکه بارها جان ده‌ها راننده و مسافر را گرفته است.

در واقع، طالبان با استفاده از همین پروژه‌ها، تلاش می‌کنند ذهن مردم را از مشکلات بزرگ‌تر منحرف سازند — از بیکاری، فقر، فروپاشی نظام آموزشی، و مهاجرت گسترده جوانان. آنان با رسانه‌های زیرکنترل خود، داستان موفقیت می‌سازند تا شکست خود را در اداره‌ی کشور پنهان کنند.

در پایان، باید گفت که تونل سالنگ نمادی از وضعیت کلی افغانستان زیر سلطه طالبان است: بنایی قدیمی، فرسوده و بی‌نفس که هر از گاهی با اندکی رنگ و تبلیغ، ظاهری تازه می‌یابد، اما از درون رو به ویرانی است. طالبان شاید بتوانند مدتی با تبلیغات، چشم‌ها را فریب دهند، اما تاریخ نشان داده است که رنگ، جای بازسازی را نمی‌گیرد — همان‌گونه که ظاهر‌سازی، هرگز جای کار واقعی و توسعه‌ی پایدار را پر نمی‌کند.

نوشته های مرتبط :