با واقعیت‌ها جدی بر خورد کنیم

دسته: تحلیل
نویسنده: اهورا عصیان
1404/03/06
3:45 ب.ظ
بازدید: 11

پایگاه خبری تحلیلی روایت : دیر یا زود مردم افغانستان، آنگونه که تاریخ روایت می‌کند و شکست امپراتوری‌ها و قدرت‌های بزرگ استعماری می‌نمایاند، بر سیاهی و این سلطه و استبداد قومی پیروز می‌شوند، اما می‌ماند دو طیف از جماعتِ که در هیچ جهت با مردم ما در چنین یک شرایطی اسفبار هم‌نوایی نکردند و هر آن‌چه گفتند؛ دروغ، تزویر و ریا بوده‌است. یک: بخشی این جماعت روشن‌فکرانی‌است، که از روی عقده با جناح‌های دیگر؛ مردم ما را به حاشیه‌ی فراموشی گذاشتند و عقده‌های شان را؛ این همه آوار‌گی و بی وطنی نه‌تنها که فروکش نکرد، که بدتر از آن عقده‌های شان را؛ بر رخ و صورت مردم ما هر روز خالی می‌کنند. این جماعت روشن‌فکران که می‌بایست، به راه‌حل‌های سیاسی برای رهایی مردم شان فکر کنند و چاره بی اندیشند. اما بد بختانه، که با هر آنچه در دست‌رس داشتند/دارند بر فرق مردم شان می‌کوبند، اگر این روند ادامه دارد، پس این‌ها ادعای روشنفکری را کنار بگذارند ،زیرا توقع جامعه افغانستان و مردم تحت ستم آن از روشنفکران شان این‌است، که روشن‌فکرانه و مطابق برداشت شان از تعریف روشن‌فکری می‌کنند گام بردارند.

دیر یا زود مردم افغانستان، آنگونه که تاریخ روایت می‌کند و شکست امپراتوری‌ها و قدرت‌های بزرگ استعماری می‌نمایاند، بر سیاهی و این سلطه و استبداد قومی پیروز می‌شوند، اما می‌ماند دو طیف از جماعتِ که در هیچ جهت با مردم ما در چنین یک شرایطی اسفبار هم‌نوایی نکردند و هر آن‌چه گفتند؛ دروغ، تزویر و ریا بوده‌است.
یک: بخشی این جماعت روشن‌فکرانی‌است، که از روی عقده با جناح‌های دیگر؛ مردم ما را به حاشیه‌ی فراموشی گذاشتند و عقده‌های شان را؛ این همه آوار‌گی و بی وطنی نه‌تنها که فروکش نکرد، که بدتر از آن عقده‌های شان را؛ بر رخ و صورت مردم ما هر روز خالی می‌کنند. این جماعت روشن‌فکران که می‌بایست، به راه‌حل‌های سیاسی برای رهایی مردم شان فکر کنند و چاره بی اندیشند.
اما بد بختانه، که با هر آنچه در دست‌رس داشتند/دارند بر فرق مردم شان می‌کوبند، اگر این روند ادامه دارد، پس این‌ها ادعای روشنفکری را کنار بگذارند ،زیرا توقع جامعه افغانستان و مردم تحت ستم آن از روشنفکران شان این‌است، که روشن‌فکرانه و مطابق برداشت شان از تعریف روشن‌فکری می‌کنند گام بردارند.

روشن‌فکر، اندیشنده، متفکّر، اندیشمند، اندیشه‌ور و… کسی است که می‌خواهد چشم‌انداز و دریچه‌ی جدید بر روی انسان‌های مانده در بند بگشاید. به عبارت دیگر، یک متفکر یا اندیشمند، کسی است که در اندیشه انتقادی، اندیشه سیاسی، اندیشه اجتماعی، پژوهش و اندیشه بشری‌، در خصوص واقعیات جامعه درگیر است و هدفش ارائه راه کارهایی برای رفع و حل مشکلات و نا هنجاری‌های جامعه از طریق گفتمان در حوزه‌ی عمومی است، شما خود قضاوت کنید که این درس‌خواندهای ما؛ که سنگ روشن‌فکری را بر سینه می‌کوبند، چقدر در ارایه‌ی راهکارها و راه‌حل ها برای عبور مردم شان از این بحران‌ها موفق بوده اند؟
دوم: طیف افراط‌گرایانی است، که از روی عقده‌های شخصی و جاه طلبی‌های بی‌حد و حصر شان، سال‌هاست که تیغ بر رخ مردم ما می‌کشند، بی آنکه اندکی به آینده و تبعات این همه بی‌رحمی و بی‌حرمتی‌های شان فکر کنند. آنهایی که در پیش خدمتی به ستم‌گران و استبداد پیشه‌گان حد و مرز را نمی‌شناسند، از نظر مارکس خود خواهی و تیغ کشیدن بر رخ مردم و تبار خویش، باعث ایجاد خودبیگانگی شان می‌شود و این نظر برای این طیف قطعن درست از آب در می‌آید، آنهای که از خود و ریشه‌ی خود فاصله می‌گیرند، به یقین که این روند باعث از خود بیگانگی شان می‌گردد.
مولانا که در اندیشه‌ی جهانی او و پاسداری از ارزش‌های انسانی جای برای چرایی وجود ندارد، او نیز نخستین ابیات مثنوی را در متن از خود بیگانگی تبارز می‌دهد، آنجا که می‌گوید؛

هرکسی که او دور ماند از اصل
باز جوید روزگار وصل خویش

اگرچه این سخن مولانا را در مباحث جدا شدن انسان و رانده شدن بشر از بهشت بیشتر تلقین و تلفیق شده می‌دانند، اما از یاد نبریم که این امر برای بخشی از تالبان که به عنوان هم تباران تاجیک علیه تاجیک، اوزبیک علیه اوزبیک، هزاره علیه هزاره و… بدون توجه به ارزش‌های مشترک زبانی و فرهنگی و اجتماعی بر رخ مردم خود تیغ کشیدند، تا پیش خدمتی به فاشیزم کرده باشند را بر می‌تابد، که این‌ها از اصل خود جدا شده اند و به دور مانده اند.
اما؛ یک سخن معمول را باید ذکر کنم و آن این که گفته‌اند؛ «راه بد را هر وقت برگردید و یا ترک کنید، اول وقت است»، دقیقاً برای هم‌تباران تالب ما در بدخشان و همه‌ی نقاط افغانستان وقت آن رسیده است، که دست از خدمت فاشیزم قومی بردارند و هم‌صدا با هم از این بحران عبور کنند، تا در برابر قضاوت تلخ تاریخ شرمنده‌ی مردم و ارزش‌های شان نگردند، به هر حال زمستان می‌رود و سیاهی بر ذغال هم چنان باقی خواهند ماند.

نوشته های مرتبط :