۲۴ اسد استقلال افغانستان؛ کدام استقلال؟ شش دلیل که ثابت می کند ادعای استقلال طالبان دروغ است!

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
1404/05/21
12:47 ب.ظ
بازدید: 38

پایگاه خبری تحلیلی روایت : پس از سلطه مجدد طالبان بر کشور، این گروه ۲۴ اسد را «روز استقلال» و «پیروزی» نامیدند؛ روزی که در سال ۱۴۰۰ با فرار اشرف غنی و فروپاشی نظام جمهوریت، طالبان دوباره به قدرت بازگشتند. اما آیا این بازگشت، به‌راستی استقلال افغانستان را رقم زد؟ یا آن‌گونه که شواهد نشان می‌دهد، حاصل یک معامله پنهانی و خیانت‌آمیز بود که نه تنها استقلال را به ارمغان نیاورد، بلکه وابستگی و بی‌اختیاری را تعمیق بخشید؟ در این مطلب تلاش می کنیم تا ادعای گروه طالبان را در زمینه “استقلال” راستای آزمایی کنیم و این‌که واقعا افغانستان مستقل شده است یا بیشتر از گذشته وابسته و جیره‌خوار کشورهای بیرونی؟

پس از سلطه مجدد طالبان بر کشور، این گروه ۲۴ اسد را «روز استقلال» و «پیروزی» نامیدند؛ روزی که در سال ۱۴۰۰ با فرار اشرف غنی و فروپاشی نظام جمهوریت، طالبان دوباره به قدرت بازگشتند. اما آیا این بازگشت، به‌راستی استقلال افغانستان را رقم زد؟ یا آن‌گونه که شواهد نشان می‌دهد، حاصل یک معامله پنهانی و خیانت‌آمیز بود که نه تنها استقلال را به ارمغان نیاورد، بلکه وابستگی و بی‌اختیاری را تعمیق بخشید؟ در این مطلب تلاش می کنیم تا ادعای گروه طالبان را در زمینه “استقلال” راستای آزمایی کنیم و این‌که واقعا افغانستان مستقل شده است یا بیشتر از گذشته وابسته و جیره‌خوار کشورهای بیرونی؟

معامله دوحه؛ خیانت به استقلال
اول این‌که چنانچه همه می‌دانند، بازگشت طالبان به قدرت نه حاصل یک پیروزی نظامی، بلکه نتیجه یک معامله سیاسی در دوحه بود؛ معامله‌ای که در آن امریکا بدون در نظر گرفتن خواست مردم افغانستان، با طالبان توافق کرد و زمینه سقوط جمهوریت را فراهم ساخت. اگر خیانت دولت اشرف غنی و مماشات امریکا در این توافق نبود، طالبان هرگز نمی‌توانستند به‌راحتی کابل را تصرف کنند. این معامله نه تنها استقلال را به ارمغان نیاورد، بلکه نشان داد که سرنوشت افغانستان در اتاق‌های مذاکره خارجی رقم خورده است. بنابراین، نام‌گذاری ۲۴ اسد به‌عنوان روز استقلال، بیشتر به یک شوخی تلخ شباهت دارد تا یک واقعیت تاریخی.

طالبان؛ نیرویی در خدمت منافع امریکا؟
دوم هم این‌که یکی سرپرست وزارت دفاع گروه طالبان سال گذشته به‌صراحت اعلام کرد که طالبان در سه سال گذشته هیچ‌گاه منافع امریکا را در داخل یا خارج افغانستان هدف قرار نداده‌اند. این اعتراف، پرده از واقعیتی برمی‌دارد که طالبان نه تنها دشمن امریکا نیستند، بلکه در عمل به‌عنوان نیرویی هم‌راستا با منافع واشنگتن عمل کرده‌اند. تسلیحات امریکایی، تجهیزات نظامی باقی‌مانده، و سکوت امریکا در برابر جنایات طالبان، همگی نشان می‌دهند که این گروه با چراغ سبز امریکا به قدرت رسیده‌اند. آیا چنین وابستگی می‌تواند نشانه‌ای از استقلال باشد؟ البته این در حالی است که امریکا بارها حریم هوایی افغانستان را نقض کرده است.

همچنین بخوانید: طالبان روند انتقال تانک‌ها از پشته سرخ جبل‌السراج را از سر گرفتند

التماس برای شناسایی؛ استقلال یا وابستگی؟
سوم این‌که طالبان از نخستین روزهای بازگشت به قدرت، در تلاش برای کسب مشروعیت بین‌المللی بوده‌اند؛ به‌ویژه از سوی امریکا. درخواست‌های مکرر برای برقراری روابط دیپلماتیک، اعزام هیئت‌ها برای گفتگو با کشورهای غربی، و تلاش برای جلب رضایت واشنگتن، نشان می‌دهد که طالبان بیش از آن‌که به مشروعیت داخلی و خواست مردم توجه کنند، در پی کسب تأیید خارجی‌اند. گروهی که برای شناسایی رسمی از سوی امریکا التماس می‌کند، چگونه می‌تواند مدعی استقلال باشد؟ همین دیروز سخنگوی طالبان عاجزانه از امریکا خواست این گروه را به رسمیت بشناسد.

حریم هوایی در اشغال؛ استقلالی در آسمان نیست
چهارن هم؛ یکی از نشانه‌های بارز استقلال ملی، کنترل بر حریم کشور منجمله هوایی است. اما در افغانستان، پهپادهای امریکایی و پاکستانی به‌صورت روزانه در آسمان کشور گشت‌زنی می‌کنند. خود طالبان نیز بارها اعتراف کرده‌اند که توانایی کنترل حریم هوایی را ندارند. حملات هوایی گاه‌به‌گاه، حضور مستمر پهپادها، و سکوت طالبان در برابر این تجاوزها، نشان می‌دهد که استقلال افغانستان حتی در آسمان نیز تحقق نیافته است. استقلالی که در زمین ادعا شود اما در آسمان نقض گردد، بیشتر به یک توهم شباهت دارد.

کمک‌های مالی امریکا؛ استقلال با دالر؟
پنجم هم؛ در چهار سال گذشته، طالبان به‌طور منظم از سوی امریکا کمک‌های مالی دریافت کرده‌اند؛ کمک‌هایی که گاه بین ۴۰ تا ۸۰ میلیون دالر در هفته اعلام می‌شد. اگرچه در سال‌های اخیر میزان این کمک‌ها به‌صورت رسمی اعلام نمی‌شود، اما گزارش‌های نهادهایی چون سیگار نشان می‌دهد که میلیاردها دالر به طالبان پرداخت شده است. آیا گروهی که بقای اقتصادی‌اش وابسته به دالرهای امریکایی است، می‌تواند مدعی استقلال باشد؟ استقلالی که با پول بیگانه تأمین شود، بیشتر به وابستگی شباهت دارد تا استقلال!

همچنین بخوانید: طالبان چهارتن را در ولایت پروان شلاق زدند

اقتصاد وابسته؛ استقلالی که با صادرات زنده است
ششم اما؛ طالبان نه تنها در عرصه سیاسی و نظامی، بلکه در حوزه اقتصادی نیز وابسته‌اند. اگر کمک‌های خارجی و صادرات محدود متوقف شود، کشور با بحران قحطی مواجه خواهد شد. در چهار سال گذشته، طالبان هیچ طرح اقتصادی مؤثری ارائه نکرده‌اند؛ پروژه‌های قبلی را مصادره کرده‌اند و حتی نتوانسته‌اند گرهی از مشکلات معیشتی مردم باز کنند. گروهی که حتی یک روز بدون کمک خارجی دوام نمی‌آورد، چگونه می‌تواند استقلال را جشن بگیرد؟

جمع بندی سخن
با این حال؛ فارغ از مسئله عدم مشروعیت داخلی گروه طالبان که به آن نمی پردازیم، ۲۴ اسد نه روز استقلال، بلکه روز آغاز وابستگی نوین افغانستان است؛ وابستگی‌ای که در قالب معامله‌های سیاسی، کمک‌های مالی، و کنترل نظامی و هوایی از سوی قدرت‌های خارجی نمود یافته است. طالبان با تکیه بر توافق دوحه، حمایت امریکا، و بی‌توجهی به خواست مردم، به قدرت رسیدند و اکنون در حالی دم از استقلال می‌زنند که هیچ‌یک از مؤلفه‌های آن را در اختیار ندارند. استقلال واقعی زمانی معنا دارد که مردم، نه معامله‌گران خارجی، سرنوشت خود را رقم بزنند.

نوشته های مرتبط :