حماسه بیست و چهار حوت ۱۳۵۷ هرات؛ قیام برای آزادی و عدالت

دسته: تحلیل
نویسنده: کیان نیا
1403/12/18
12:03 ب.ظ
بازدید: 22

پایگاه خبری تحلیلی روایت : در آستانه‌ی حماسه خونین و جاودانه بیست و چهارم حوت/اسفند هرات قرار داریم، این رویداد ماندگار عاملی شد برای خیزش مردمی در سرتاسر کشور علیه رژیم کمونیستی و اشغالگران شوروی، این قیام البته در تاریخ هرات نظیر و مشابهاتی فراوان داشته است و مردمی باورمند و قهرمانی که در برابر هر استبداد و جنایتی و در برابر هر ستمگر و جلادی ایستادگی و رشادت بی حد و حصر خویش را به نمایش گذاشته اند.

در آستانه‌ی حماسه خونین و جاودانه بیست و چهارم حوت/اسفند هرات قرار داریم، این رویداد ماندگار عاملی شد برای خیزش مردمی در سرتاسر کشور علیه رژیم کمونیستی و اشغالگران شوروی، این قیام البته در تاریخ هرات نظیر و مشابهاتی فراوان داشته است و مردمی باورمند و قهرمانی که در برابر هر استبداد و جنایتی و در برابر هر ستمگر و جلادی ایستادگی و رشادت بی حد و حصر خویش را به نمایش گذاشته اند.
هرات را شهر خون و قیام می‌نامند احتمالا اکثر کسانی که این متن را میخوانند این پیوند با هرات را از سخنان امیر محمد اسماعیل خان و سایر مجاهدین و مردم هرات شنیده باشند که هدف از آن البته بیشتر اشاره به قیام خونین بیست و چهارم حوت است با این وصف قیام بیست و چهارم حوت تنها قیام تاریخ هرات در برابر استبداد گران نیست.
مردم هرات حد اقل از زمانیکه تاریخ مستند تری وجود دارد یعنی از زمان هخامنشیان تا به امروز در برابر حکومت های زورگو و استبدادی کمر همت را بسته و دست به قیام برده و در برابر آنان چه با اسلحه و چه دست خالی تا پای جان جنگیده اند، پس از سقوط شاهنشاهی هخامنشی بدست اسکندر رومی سپاه وی به سمت کشوری که امروز به اشتباه افغانستان مینامیم روانه گشتند و در این سرزمین نخستین ایستادگی در برابر آنان قیام خونین هراتیان به رهبری ساتی برزن بود پس از آن یک سال مقاومت و مبارزه در برابر سپاه عرب که نهایتا با توافق میان سردار عرب و حاکم هرات شهر به عربها تسلیم شد و یک قرن طول کشید تا اسلام این شهر را فراگیرد.
در هجوم مغولان هرات دوباره به دستان سپاه چنگیز ویران گشت دلیل آن قیام مردم هرات در برابر سپاه مغولان بود، ارتش تولی خان پسر کوچک چنگیز پس از آنکه چندین روز جنگید و نهایتا صلحی میان تولی خان و مردم به امضا رسید وارد هرات شدند و ده ها هزار نفر را کشتند و هرات را در دست گرفتند اما هراتیان ایستادگی را بر ذلت زندگی زیر استبداد مغولی ترجیح دادند و همان بود که قیام کردند و شهر را از سپاه مغول پس گرفتند و سیل دوم سپاه مغول به هرات رسید و این بار جز تعداد چند نفر انگشت شمار کس دیگری بر زمین هرات نفس نمی‌کشید، و خانه ‌ی هم در آن آبادان نمانده بود.
این شهر دوباره آباد گشت اما اینبار نیز همچنان به نه گفتن در برابر متجاوزین پایبند و استوار باقی ماند و قیام خونین بیست و چهارم حوت ۱۳۵۷ هرات بر همین منوال با تبعیت از قیام های گذشته راه خود را به سوی پیش ادامه داد.
این قیام که با متاثر شدن مردم از استبداد و ظلم و ستم رژیم مذکور آغاز گشت، در ابتدا طرح این قیام را جوانانی سلحشور هرات ریخته و سپس با رفتن به قریه های اطراف شهر و گذر های نواحی متعدد داخل شهر مردم را به ایستادگی و قیام دعوت نمودند و سپس این طرح که در روز بیست و چهارم حوت مردم همه بر ضد رژیم کمونیستی در شهر به هم برسند توسط ملاهای مساجد و اربابان قریه و شخصیتهای متنفذ به صورت گسترده ای پخش شد.
مردمان این روز از سرتاسر نواحی هرات از شهرستانهای دور و نزدیک به شهر قدم نهاده و بر ضد استبداد حاکم به قیام دست زدند که این قیام از سوی رژیم و عمال آن در هرات به خاک و خون کشیده شد و بدین سبب مردم نیز در برابر نیروهای مسلح رژیم دست به چوب و چماق و سنگ بردند و نبرد میان آنان آغاز شد در حین اینکه نیروهای رژیم بر مردم با توپ و تانک یورش آورده بودند جمعیت مردمی مقابل آنان هردم رو به افزایش می‌نهاد تا آنکه مردم توانستند چند تانک دشمن را گرفته و بر ادارات نظامی درون شهر از جمله قومندانی و امنیت و کمیته انقلابی راه یافته و آنان را تصرف شوند که البته این نبرد خونین هزاران تن از مردم را نیز به شهادت رسانید. در همین گیرودار نیروهای رژیم مورد حملات توپخانه ای فرقه ۱۷ هرات قرار گرفتند، مرد مجاهد و قهرمان هرات امیر محمد اسماعیل خان که پیش از این افسر ارتش در فرقه هرات بود با دوستانش به کمک مردم شتافت و توانستند شهر هرات را بگونه کامل از چنگال رژیم کمونیستی آزاد بسازند، این روز و فردا و پس فردایش هرات در دستان مردمی بود که از استبداد حاکم و از جنایات رژیم کمونیستی به تنگ آمده بودند و از آخرین حربه که همان قیام با چوب و چماق بود استفاده کردند و سپس نیروهای نظامی رژیم از ولایات دیگر به هرات آمده و برای سرکوب این اعتراضات هزاران آدم دیگر را نیز به شهادت رسانیدند که جمعا از ابتدای قیام تا انتهای آن حدود بیست و چهار هزار و ششصد نفر به شهادت رسیدند و ده ها هزار نفر نیز مجروح شده و یا معلول و معیوب شدند و اینگونه بود که صدای قیام بزرگ و پر آوازه همه کشور را فراگرفته و مردم کابل نیز در سوم حوت سال بعد دست به قیام علیه رژیم کمونیستی و اشغالگران شوروی زدند و نبرد مسلحانه در برابر استبداد گران و جنایتکاران رژیم کمونیستی در سرتاسر کشور با الهام از قیام مردمی هرات آغاز گشت.

همچنین بخوانید: جبهه مقاومت از کشتن دو طالب در هرات خبر داد

این قیام در واقع با اتفاقاتی که در آن روی داد نشانگر عزم و اراده پولادین و رشادت و دلاوری و آزادی خواهی مردمی بود که قرن‌ها مدنیت آفرینی کردند و سخن شان فرهنگ بود و ادب.
مردمی که در سطح افغانستان به عنوان با فرهنگترین جامعه شناخته میشوند با اتکا به گذشته پربار و با فرهنگ غنی خود استبداد رژیم را نتوانستند متحمل شوند و آن را سد راهی در برابر فرهنگ و ادب درخشان خود یافتند و با فریادهای الله اکبر در برابر آن به بپاخاستند.

این قیام تلفات فراوانی به همراه داشت ولی نتوانست عطش آزادی خواهی در میان مردم هرات را فرو بنشاند و همان بود که پس از این قیام مردم هرات در جبهات متعدد تشکیل یافتند و از جبهات شهید صفی الله افضلی شروع تا امیر محمد اسماعیل خان و اینگونه این داستان قیام به پیش رفت و تا آنکه در ۲۹ حمل ۱۳۷۱ به پیروزی نشست.
تا ده روز پس از قیام در شهر، شهرستانهای هرات هنوز در دستان مردم بودند و این قیام بسیار بیش از آن به طول انجامید.
قیام کنندگان برای آزادی و عدالت بپاخاسته بودند و خواهان برچیدن رژیمی بودند که سرتاسر وابسته به شوروی بود و پیوسته به استبداد و جنایت متکی گشته بود.
رژیم کمونیستی وقت را نیازی به توصیف من نخواهد زیرا با آن و کردارهایش اکثر مردم ما آشنایند و میدانند که چگونه عدالت را خود تعریف کرده و آزادی نیز در چنگال خود گرفته بودند.

نوشته های مرتبط :